હાલમાં, રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર ટોલ બૂથ/પ્લાઝા પરથી પસાર થતી વખતે વાહનચાલકોને રોકવું પડે છે. લાંબી કતારોની વારંવાર ફરિયાદો આવી રહી છે. કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ટોલ પ્લાઝાને અપગ્રેડ અને આધુનિક બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. ગુજરાતમાં દેશની પ્રથમ મલ્ટી-લેન બેરિયર-ફ્રી ટોલ કલેક્શન સિસ્ટમના લોન્ચ માટે તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. તે આગામી 15 દિવસમાં કાર્યરત થઈ જશે. નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI) એ 2 ફેબ્રુઆરીના રોજ આ નવી સુવિધાનું પરીક્ષણ કરવાનું આયોજન કર્યું છે. NHAI એ સુરતના કામરેજમાં ચોર્યાસી ખાતે આ ટોલ પ્લાઝા સ્થાપિત કર્યો છે. તેને ચોર્યાસી ટોલ પ્લાઝા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે હાલની ટોલ સિસ્ટમને બદલશે. માર્ગ અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય 2026 ના અંત સુધીમાં ભારતમાં 1,050 થી વધુ ટોલ પ્લાઝાને AI-આધારિત મલ્ટી-લેન ફ્રી-ફ્લો સિસ્ટમથી બદલવાની યોજના ધરાવે છે.
ડ્રાઇવરોને કતારોથી મુક્તિ મળશે
બેરિયર-ફ્રી ટોલ કલેક્શન સિસ્ટમની શરૂઆત સાથે, વાહનચાલકોને હવે ટોલ ચાર્જ ચૂકવવા માટે રોકાવાની કે લાંબી કતારોમાં રાહ જોવાની જરૂર રહેશે નહીં. કેન્દ્ર સરકાર દેશભરમાં મલ્ટી-લેન, ફ્રી-ફ્લો ડિજિટલ ટોલ પ્લાઝા શરૂ કરી રહી છે. આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ માટે કામરેજને પ્રથમ સ્થળ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે. નવી સિસ્ટમ હેઠળ, પરંપરાગત ટોલ બૂથ અને મેન્યુઅલ ટોલ વસૂલાત સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવશે. વાહનો ધીમા પડ્યા વિના ટોલ સ્ટ્રેચમાંથી પસાર થઈ શકશે, જેનાથી ભીડ ઓછી થશે અને રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર ટ્રાફિકની ગતિમાં સુધારો થશે.
ટોલ કેવી રીતે કાપવામાં આવશે?
NHAI ના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન (ANPR) ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ટોલ ચાર્જ આપમેળે કાપવામાં આવશે. હાઇ-રિઝોલ્યુશન કેમેરા વાહન નંબર પ્લેટોને સ્કેન કરશે, અને FASTag સાથે સંકળાયેલ રકમ સીધી ડેબિટ કરવામાં આવશે, જેનાથી પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે સંપર્ક રહિત અને માનવ હસ્તક્ષેપ વિના બનશે. તાઇવાનની FETC એજન્સીના 25 થી વધુ નિષ્ણાતોની ટીમ સપ્ટેમ્બરથી આ ટેકનોલોજીના અમલીકરણના અંતિમ તબક્કા પર કામ કરી રહી છે. આગામી બે અઠવાડિયામાં સિસ્ટમને સંપૂર્ણપણે કાર્યરત કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. ₹1,500 કરોડનું ઇંધણ બચશે અને ₹6,000 કરોડની વધારાની આવક થશે. વાહનોને રોકવાની જરૂર રહેશે નહીં અને તેઓ 80 કિમી/કલાકની ઝડપે મુસાફરી કરી શકશે.
