મુંબઈ: આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ નિમિત્તે, ધારાવીની શાળાઓમાં સ્વ-બચાવ વર્કશોપ અને આરોગ્ય જાગૃતિ સત્રોની શ્રેણી ચાલી રહી છે. જેનો ઉદ્દેશ એવા પ્રદેશમાં કિશોરવયની છોકરીઓને આવશ્યક જીવન કૌશલ્યો શીખવવાનો છે, કે જ્યાં મહિલાઓની સલામતી અને જાહેર આરોગ્ય ચિંતાનો વિષય છે. અત્યાર સુધીમાં, સાત શાળાઓની 1,500 થી વધુ છોકરીઓએ ભાગ લીધો છે, અને આ કાર્યક્રમ ધીમે-ધીમે વધુ સંસ્થાઓમાં વિસ્તરશે.
સ્વ-બચાવ વર્કશોપનું નેતૃત્વ માર્શલ આર્ટ્સ ટ્રેનર ડૉ. ચિત્તા યજ્ઞેશ શેટ્ટી દ્વારા કરવામાં આવે છે, જે વિદ્યાર્થીઓને અસુરક્ષિત પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવામાં મદદ કરવા માટે રચાયેલ મૂળભૂત ટેકનીક શીખવી રહ્યા છે. આ સત્રો પરિસ્થિતિગત જાગૃતિ, સ્વ-નિર્ણય લેવાની અને સરળ ફિઝીકલ ડિફેન્સ મુવ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
“દરેક છોકરી આત્મવિશ્વાસ અને જાગૃતતા અનુભવવાને પાત્ર છે,” શેટ્ટીએ કહ્યું. “આ વર્કશોપ શારીરિક ટેકનીક કરતાં તે મનથી જાગૃત અને આંતરિક શક્તિનું નિર્માણ કરે તે વધુ મહત્વનું છે. ધારાવીમાં વિદ્યાર્થીઓનો ઉત્સાહ જોઈને ખરેખર પ્રેરણા મળી રહી છે.”
માર્શલ આર્ટ્સ સત્રોની સાથે, ફેમિલી પ્લાનિંગ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા (FPAI) માસિક સ્વચ્છતા, તરુણાવસ્થા અને “ગુડ ટચ-બેડ ટચ” વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે વર્કશોપનું આયોજન કરી રહ્યું છે. આ સત્રોનો હેતુ પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય વિશે વાતચીતને સામાન્ય બનાવવાનો અને છોકરીઓને અપમાનજનક વર્તનને ઓળખવામાં અને તેની જાણ કરવામાં મદદ કરવાનો છે. મોર્નિંગ સ્ટાર ઈંગ્લિશ સ્કૂલની એક વિદ્યાર્થીનીએ જણાવ્યું કે, “આ વર્કશોપ ખૂબ જ ઉપયોગી હતો. અમે સ્વ-બચાવ, વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા અને માસિક સ્વચ્છતા અને જંક ફૂડ ટાળવાના મહત્વ વિશે શીખ્યા. હું મારા સ્વાસ્થ્ય અને સલામતીની કાળજી લેવા વિશે વધુ જાગૃત અને આત્મવિશ્વાસ અનુભવું છું.”
FPAI કાઉન્સેલર ડૉ. તેજસ્વી હિંદલેકરે જણાવ્યું હતું કે કિશોરવયની છોકરીઓ ઘણીવાર તેમના શરીર અથવા સીમાઓ વિશેની તેમની ચિંતાઓ બીજાને કહેતાં અચકાતી હોય છે. “અમારું લક્ષ્ય તેમને જાણકાર અને આત્મવિશ્વાસી બનાવવાનું છે. જ્યારે છોકરીઓ સ્વચ્છતા સમજે છે, અપમાનજનક વર્તનને ઓળખે છે અને મદદ કેવી રીતે માંગવી તે જાણે છે, ત્યારે તેઓ દરેક રીતે મજબૂત બને છે.” આ પહેલને ધારાવી પુનર્વિકાસ પ્રોજેક્ટનું નેતૃત્વ કરતી કંપની નવભારત મેગા ડેવલપર્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (NMDPL) દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવે છે. આ કાર્યક્રમ વિસ્તૃત સમુદાય જોડાણ પ્રયાસનો એક ભાગ છે. ગુરુ નાનક ઇંગ્લિશ હાઇ સ્કૂલના એક શિક્ષકે કહ્યું, “અમને ખૂબ આનંદ થયો કે નવભારત મેગા ડેવલપર્સે અમારી શાળામાં આ પહેલ કરી.” “અમે ઘણી વર્કશોપનું આયોજન કર્યું છે, પરંતુ આ પહેલી વાર હતું જ્યારે વિદ્યાર્થીઓને આવી પ્રાયોગિક તાલીમ મળી હોય. ધારાવીના વિદ્યાર્થીનીઓને સશક્ત બનાવવા બદલ અમે અદાણી ગ્રુપનો હૃદયપૂર્વક આભાર માનીએ છીએ.”
સ્થાનિક સમુદાય જૂથો કહે છે કે મહિલાઓની સલામતી, આરોગ્યસંભાળની સુલભતા અને સ્વચ્છતા સંબંધિત મુદ્દાઓ વારંવાર ચર્ચામાંમાં આવે છે. તેઓ સમજાવે છે કે વર્તમાન પહેલ આ બે મહત્વપૂર્ણ જરૂરિયાતો – સલામતી અને આરોગ્ય જાગૃતિને કેન્દ્રિત અને સતત રીતે સંબોધિત કરે છે. NMDPL ના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે, “સશક્તિકરણ એ જાગૃતિ અને આત્મવિશ્વાસથી શરૂ થાય છે. મહિલા દિવસ એ સલામત અને સ્વસ્થ સમુદાય જગ્યાઓ બનાવવા માટેની અમારી લાંબા સમયથી પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત કરવાની એક સંપૂર્ણ તક છે.” ધારાવી પુનર્વિકાસ દરમિયાન સમુદાય સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવાના ચાલુ પ્રયાસોના ભાગ રૂપે, આ કાર્યક્રમો ઘણી શાળાઓમાં તબક્કાવાર ચાલુ રહેશે.
