અબુ ધાબીથી પરત ફરેલા મુસાફરોના ખિસ્સામાં 24 કેરેટ સોનાની ચેન, પેન્ડન્ટ અને મણકા છુપાયેલા હતા. જેમ જ કસ્ટમ્સ અધિકારીઓએ તપાસ શરૂ કરી, એક પછી એક ખિસ્સામાંથી કરોડો રૂપિયાનું સોનું બહાર આવવા લાગ્યું. તપાસ આગળ વધતાં જાણવા મળ્યું કે આની પાછળ એક ટૂર ઓપરેટરની એવી ચાલ હતી, જેણે પોતાના જ ક્લાયન્ટ્સને ‘કેરિયર’ બનાવીને ભારતમાં સોનું પહોંચાડવાની કથિત યોજના બનાવી હતી. જોકે તેની આ આખી યોજના અમદાવાદ એરપોર્ટ પર જ નિષ્ફળ રહી ગઈ.
સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક પર કસ્ટમ્સ વિભાગની એર ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ (AIU) એ સોનાની તસ્કરીના એક મોટા પ્રયાસનો પર્દાફાશ કર્યો છે. અધિકારીઓએ અબુ ધાબીથી આવેલા મુસાફરોના કબજામાંથી 770.33 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનું જપ્ત કર્યું છે, જેની આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અંદાજિત કિંમત 1,13,85,477 રૂપિયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. આ મામલે એક ટૂર ઓપરેટરની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જ્યારે સમગ્ર નેટવર્કની તપાસ ચાલુ છે.
ચોક્કસ માહિતી બાદ ગોઠવવામાં આવ્યું જાળું
કસ્ટમ વિભાગને પહેલાથી જ ગુપ્ત માહિતી મળી હતી કે અબુ ધાબીથી અમદાવાદ આવતી ફ્લાઇટ દ્વારા સોનાનો મોટો જથ્થો ભારતમાં દાણચોરી કરીને લાવવામાં આવી શકે છે. આ માહિતીના આધારે, એર ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટે એક રણનીતિ બનાવી અને શંકાસ્પદ મુસાફરો પર નજર રાખી. 21 જુલાઈ, 2026 ના રોજ, ફ્લાઇટ નંબર 3L111 અબુ ધાબીથી અમદાવાદ આવી. શંકાસ્પદ મુસાફરો બહાર નીકળવા લાગ્યા ત્યારે, કસ્ટમ અધિકારીઓએ એક ટૂર ઓપરેટર અને તેની સાથે મુસાફરી કરી રહેલા મુસાફરોને અટકાવ્યા, ત્યારબાદ વિગતવાર તપાસ શરૂ કરી.
ખિસ્સામાં 24 કેરેટ સોનું છુપાયેલું
તપાસ દરમિયાન, અધિકારીઓને મુસાફરોના ખિસ્સામાં ચાલાકીપૂર્વક 24 કેરેટ સોનાની ચેન, પેન્ડન્ટ અને માળા મળી આવ્યા. નિયમિત તપાસ દરમિયાન શોધ ટાળવા માટે આ સોનું છુપાયેલું હતું; જોકે, કસ્ટમ્સ ટીમની સતર્કતા સામે આ યુક્તિ નિરર્થક સાબિત થઈ. શોધ પૂર્ણ થયા પછી, કુલ 770.33 ગ્રામ સોનું મળી આવ્યું હતું, જેની કિંમત ₹1.13 કરોડથી વધુ છે.
ટૂર ઓપરેટરે ગ્રાહકોનો ‘કેરિયર્સ‘ તરીકે ઉપયોગ કર્યો
પ્રારંભિક પૂછપરછ દરમિયાન બહાર આવેલી માહિતીએ તપાસને નવી દિશામાં લઈ ગઈ. કસ્ટમ્સ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ધરપકડ કરાયેલા ટૂર ઓપરેટરે તેની સાથે મુસાફરી કરતા ગ્રાહકોનો ‘કેરિયર્સ’ તરીકે ઉપયોગ કર્યો. પોતે સોનું લઈ જવાને બદલે, તેણે તેને વિવિધ મુસાફરોના ખિસ્સામાં વહેંચીને ભારતમાં લાવ્યો, જેનો હેતુ શંકા ઘટાડવા અને શંકાનું જોખમ ઘટાડવાનો હતો. અધિકારીઓ માને છે કે આ પ્રમાણમાં નવી દાણચોરીની પદ્ધતિ હતી, જેમાં સમગ્ર માલ એક જ વ્યક્તિ પાસે રાખવાને બદલે અનેક વ્યક્તિઓમાં સોનાનું વિતરણ કરવામાં આવતું હતું.
પહેલી વાર ઉપયોગમાં લેવાયેલી પદ્ધતિ
તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે પકડાયેલા તમામ વ્યક્તિઓ ગુજરાતના મહેસાણાના રહેવાસી છે. પ્રાથમિક પૂછપરછ સૂચવે છે કે આ પહેલી વાર હતું જ્યારે આ જૂથે મુસાફરોનો ઉપયોગ કરીને આ રીતે સોનાની દાણચોરી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો; જોકે, તપાસ પૂર્ણ થયા પછી જ આ દાવાની પુષ્ટિ થઈ શકશે. કસ્ટમ અધિકારીઓ હાલમાં એ નક્કી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે કે શું આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ અગાઉ કરવામાં આવ્યો હતો કે આ આવી પહેલી કન્સાઈનમેન્ટ હતી.
કસ્ટમ્સ એક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી
કસ્ટમ્સ વિભાગે જપ્ત કરાયેલું સોનું કબજે કર્યું છે અને કસ્ટમ્સ એક્ટ, 1962 હેઠળ કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. સમગ્ર કામગીરી પાછળનો મુખ્ય સૂત્રધાર હોવાનો આરોપ મૂકાતા ટૂર ઓપરેટરની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. સોનાના સ્ત્રોત, પ્રાપ્તકર્તા કોણ છે અને નેટવર્કમાં સામેલ વ્યક્તિઓની સંખ્યા જાણવા માટે હાલમાં તેની પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે.
તપાસ મુખ્ય પ્રશ્નો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે
કસ્ટમ્સ વિભાગ હવે ઘણા મહત્વપૂર્ણ પાસાઓની તપાસ કરી રહ્યું છે: અબુ ધાબીમાં સોનું કોણે સપ્લાય કર્યું, ભારતમાં કોને ડિલિવરી મળવાની હતી, શું કોઈ સંગઠિત દાણચોરીનું જૂથ સામેલ છે, શું ટૂર ઓપરેટર પાસે આવી પ્રવૃત્તિઓનો ઇતિહાસ છે, અને શું મુસાફરો સમગ્ર કાવતરાથી વાકેફ હતા કે ફક્ત સૂચનાઓનું પાલન કરી રહ્યા હતા. પૂછપરછ અને ડિજિટલ પુરાવાઓના વિશ્લેષણ પછી આ પ્રશ્નોના જવાબો બહાર આવશે.
શા માટે બદલાઈ રહ્યા છે તસ્કરીના રીતો
તાજેતરના વર્ષોમાં એરપોર્ટ પર તપાસ વ્યવસ્થા પહેલાની તુલનામાં ઘણી વધુ કડક બની છે. આવી સ્થિતિમાં તસ્કરો સતત નવી-નવી રીતો અપનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. ક્યારેક સોનું મશીનોના પાર્ટ્સ, બેલ્ટ, કપડાં અથવા શરીરમાં છુપાવીને લાવવામાં આવે છે, તો હવે કથિત રીતે અલગ-અલગ મુસાફરો દ્વારા નાની-નાની માત્રામાં લઈ જવાની રીત પણ અપનાવવામાં આવી રહી છે. જોકે અમદાવાદ એરપોર્ટ પર કસ્ટમ્સની સતર્કતાને કારણે આ વખતે આ પ્રયાસ નિષ્ફળ ગયો. અધિકારીઓનું માનવું છે કે માત્ર સોનું પકડવું જ આ કાર્યવાહીનો હેતુ નથી.
આખા નેટવર્ક સુધી પહોંચવું જ અસલી પડકાર છે, જે વિદેશથી સોનું ભારત લાવવાનું અને ત્યારબાદ તેને બજાર સુધી પહોંચાડવાનું કામ કરે છે. આ જ કારણસર ધરપકડ કરાયેલા ટૂર ઓપરેટરની સતત પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે. તપાસ એજન્સીઓ તેના મોબાઇલ ફોન, મુસાફરીના રેકોર્ડ, નાણાકીય લેવડદેવડ અને સંપર્કોની પણ તપાસ કરી રહી છે. હાલ 1.13 કરોડ રૂપિયાથી વધુ મૂલ્યનું સોનું જપ્ત કરી લેવામાં આવ્યું છે અને સમગ્ર મામલાની તપાસ ચાલુ છે. આવનારા દિવસોમાં પૂછપરછના આધારે આ તસ્કરી નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા અન્ય લોકોના નામ પણ સામે આવી શકે છે.
