બીજા એક કડક પગલામાં, અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સરકારે સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. નવા આદેશ મુજબ, જો કોઈ અધિકારી કે કર્મચારી સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરતા પકડાશે, તો તે ઉપકરણને સ્થળ પર જ તોડી નાખવામાં આવશે, અને તેમની સામે કાનૂની કાર્યવાહી – તેમજ શરિયા કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
આ આદેશ તાલિબાનની લશ્કરી અદાલતો દ્વારા જારી કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં જણાવાયું છે કે ઉચ્ચ કક્ષાના અધિકારીઓથી લઈને સામાન્ય કર્મચારીઓ અને મુજાહિદ્દીન સુધી કોઈપણ વ્યક્તિને સ્માર્ટફોન રાખવાની કે તેનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે નહીં. મુક્તિ મેળવવા માંગતા કોઈપણ વ્યક્તિએ તાલિબાનના સર્વોચ્ચ નેતા હિબતુલ્લાહ અખુંદઝાદા પાસેથી લેખિત મંજૂરી મેળવવી પડશે.
બ્રિટિશ ન્યૂઝ પ્લેટફોર્મ ધ ગાર્ડિયન અનુસાર, સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા વીડિયોમાં તાલિબાનના અધિકારીઓ આ આદેશ વાંચતા અને લોકોના મોબાઇલ ફોન તોડતા જોવા મળ્યા છે. જોકે, આ બાબતે તાલિબાન તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી.
સ્માર્ટફોન પ્રતિબંધ દેશભરમાં લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો નથી
અહેવાલો અનુસાર, આ પ્રતિબંધ સમગ્ર દેશમાં એકસરખો લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો નથી. કેટલાક વિસ્તારોમાં, તે ફક્ત સરકારી કર્મચારીઓ સુધી મર્યાદિત છે, જ્યારે અન્ય પ્રાંતોમાં, તેની અસર મહિલાઓ, વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને આરોગ્યસંભાળ કર્મચારીઓ સુધી ફેલાયેલી છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે તાલિબાન હાલમાં જાહેર પ્રતિક્રિયા પર નજર રાખી રહ્યું છે અને ભવિષ્યમાં સ્માર્ટફોન પર રાષ્ટ્રવ્યાપી પ્રતિબંધ લાદવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. તેમનું કહેવું છે કે આવા પગલાથી અફઘાનિસ્તાન વિશ્વના બાકીના ભાગોથી વધુ અલગ પડી શકે છે.
ઈન્ટરનેટ પ્રતિબંધોનો સખત વિરોધ
તાજેતરના મહિનાઓમાં, તાલિબાને ઈન્ટરનેટ અને ડિજિટલ સંદેશાવ્યવહાર પર નિયંત્રણ કડક બનાવવાના અનેક પ્રયાસો કર્યા છે. ગયા સપ્ટેમ્બરમાં દેશભરમાં ઈન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરવામાં આવી હતી; તાલિબાને “અનૈતિક સામગ્રી” ને કાબુમાં લેવા માટે આ પગલાને જરૂરી ગણાવ્યું હતું. જોકે, આ નિર્ણયથી વેપાર, બેંકિંગ, હવાઈ મુસાફરી અને કટોકટી સેવાઓ પર ગંભીર અસર પડી હતી, જેના કારણે આખરે ઈન્ટરનેટ ઍક્સેસ પુનઃસ્થાપિત કરવાની ફરજ પડી હતી.
વિશ્લેષકો માને છે કે સ્માર્ટફોન પર પ્રતિબંધ પાછળ ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. તાજેતરમાં, હેરાત શહેરમાં મહિલાઓ દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનના વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા હતા. આ વિરોધ પ્રદર્શન મહિલાઓ અને છોકરીઓની ધરપકડ સામે કરવામાં આવ્યા હતા. એવો આરોપ છે કે તાલિબાન દળો દ્વારા કરવામાં આવેલા કડક કાર્યવાહી દરમિયાન ઘણા લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. આ વીડિયો સામે આવ્યા બાદ તાલિબાનને આંતરરાષ્ટ્રીય ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
તાલિબાન સ્માર્ટફોન પર પ્રતિબંધ કેમ લગાવી રહ્યું છે?
તાલિબાનને એ વાતની પણ ચિંતા છે કે સરકારી અધિકારીઓ મોબાઇલ ફોન દ્વારા ગોપનીય દસ્તાવેજો અને મીટિંગની વિગતો લીક કરી રહ્યા છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, સરકારી નિર્ણયો અંગેની માહિતી સત્તાવાર જાહેરાત થાય તે પહેલાં જ સોશિયલ મીડિયા પર આવી ગઈ હતી.
હેરાતમાં કેટલાક સરકારી કર્મચારીઓએ અહેવાલ આપ્યો કે તેમની ઓફિસોમાં મહિનાઓથી સ્માર્ટફોન પર બિનસત્તાવાર પ્રતિબંધ હતો. એક કર્મચારીએ દાવો કર્યો હતો કે જ્યારે તે પોતાનો મોબાઇલ ફોન લઈને ઓફિસ પહોંચ્યો ત્યારે અધિકારીઓએ તેને જપ્ત કરી લીધો અને ત્યારબાદ તેનો નાશ કર્યો. તાલિબાન એવું પણ માને છે કે કર્મચારીઓ કામ કરવાને બદલે તેમના મોબાઇલ ફોન પર કલાકો બગાડે છે, જેના કારણે સરકારી કામગીરીમાં અવરોધ આવે છે. જો કે, નિષ્ણાતો નિર્દેશ કરે છે કે જ્યારે આ સમસ્યા વિશ્વના ઘણા દેશોમાં અસ્તિત્વમાં છે, ત્યારે સ્માર્ટફોન પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ એ ઉકેલ નથી.
