હાયાઓ મિયાઝાકીની ફિલ્મોની ક્લાસિક શૈલી (કાર્ટૂન) જેવા દેખાતા ચિત્રો આજકાલ આપણને સૌને પોતાની તરફ આકર્ષી રહ્યા છે. OpenAI ના તાજેતરના ChatGPT અપડેટથી વપરાશકર્તાઓ માટે ફિલ્મોના દ્રશ્યોથી લઈને વ્યક્તિગત કૌટુંબિક ફોટોગ્રાફ્સ સુધીની દરેક વસ્તુને ઘીબલી-શૈલીની દ્રશ્ય છબીઓમાં ફેરવી દીધી છે. ફેસબુક હોય, ઇન્સ્ટાગ્રામ હોય કે એક્સ (ટવીટર), દરેક જગ્યાએ લોકો પોતાની ઘિબલી તસવીરો શેર કરી રહ્યા છે.
લોકો માત્ર AI સાથે તેમના ફોટા શેર કરીને તેમના ફોટા ઘીબલી શૈલીમાં કનવર્ટ નથી કરતા પણ હકીકતમાં, તેઓ તેમના પરિવારના તથા નાના બાળકોના ફોટા શેર કરી રહ્યાં છે. આવું કરનારા લોકો અજાણ છે જેઓ આમ કરીને માત્ર AI કંપનીઓ સાથે તેમના ફક્ત ફોટોગ્રાફ્સનો જ ડેટા નહી, પરંતુ તેઓ અજાણતા તેમના ચહેરાની ઓળખ પણ તેમને આપી રહ્યા છે. આ વાયરલ વલણે ઇન્ટરનેટ નિષ્ણાતો અને સોશિયલ મીડિયા ઉત્સાહીઓમાં ગોપનીયતાની ચિંતાઓ પણ ઉભી કરી છે. લોકો પોતાની અને બાળકોની એઆઇ-જનરેટેડ તસવીરો ધડાધડ શેર કરી રહ્યા છે. પરંતુ, આ જોવામાં જેટલું મજેદાર લાગે છે એટલું જ ખતરનાક પણ હોઈ શકે છે. જોખમ એ રહે કે, AI ક્યાંક આમાંથી ચહેરાની ચોરી ન કરી લે.
ઘિબલી સુરક્ષિત છે કે કેમ તે જાણો?
સાયબર એક્સપર્ટસનું કહેવું છે કે, થોડા વર્ષો પહેલા, Clearview AI નામની કંપની પર, પરવાનગી વિના સોશિયલ મીડિયા અને ન્યૂઝ વેબસાઈટ્સમાંથી ત્રણ અબજથી વધુ ફોટા ચોરી કરવાનો અને તે ડેટા ખાનગી કંપનીઓને વેચવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. તેવી જ રીતે, આઉટબોક્સ નામની ઓસ્ટ્રેલિયન કંપનીનો ડેટા મે 2024માં લીક થયો હતો. જેમાં ફેશિયલ સ્કેન, ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ અને લાખો લોકોના એડ્રેસ લીક થયા હતા. જેના કારણે ઓળખની ચોરી અને સાયબર ફ્રોડ જેવી ઘટનાઓ વધી છે. સાયબર ક્રિમિનલ કે ડીપ ફેક ગ્રુપસ એવા રીવર્સ ઇમેજ AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરી તમારા આ ઘિબલી ફોટામાંથી ઓરિનજીલ ફોટો ચોરી શકે છે. AI ટૂલ્સ પર ચિત્રો/વિચારો અપલોડ કરવાથી મેટાડેટા, સ્થાન અને સંવેદનશીલ ડેટા પણ ખુલ્લા પડી શકે છે. ખાસ કરીને બાળકો માટે. જો ઘિબલી આર્ટ મફત છે, તો તમે અને તમારો ડેટા તેની કિંમત છો.
AI જનરેટેડ તસવીરો મજેદાર છે અને તેનો ઉપયોગ માત્ર મનોરંજન માટે થઈ રહ્યો છે, એવું વિચારવું ભૂલ ભરેલું હોઈ શકે. સ્ટેટિસ્ટાના એક રિપોર્ટ અનુસાર ફેશિયલ રેકગ્નિશન ટેક્નોલોજીનું બજાર 2025 સુધીમાં 5.73 બિલિયન ડોલર અને 2031 સુધીમાં 14.55 બિલિયન ડોલર થઈ શકે છે. મેટા અને ગૂગલ જેવી મોટી કંપનીઓ પર આરોપ થતા રહ્યા છે કે તે યૂઝર્સની તસવીરોનો ઉપયોગ પોતાના એઆઇ મોડલ્સને ટ્રેન કરવા માટે કરે છે. વધુમાં, PimEyes જેવી વેબસાઈટ પર કોઈપણ ફોટો અપલોડ કરીને વ્યક્તિની સંપૂર્ણ ડિજિટલ હાજરીને ટ્રેક કરી શકાય છે, જેના કારણે પીછો કરવો, બ્લેકમેઇલિંગ અને અન્ય સાયબર ગુનાઓની શક્યતાઓ વધી શકે છે.
ChatGPT પર ઘિબલી ઈમેજ બનાવવું પણ જોખમી છે. કારણ કે તેમાં Google ID દ્વારા લોગિન કરવું પડે છે. જેમાં તમામ વ્યક્તિગત માહિતી હોય છે. જ્યારે આપણે ઘિબલી ઈમેજ બનાવવા માટે ફોટોગ્રાફ અપલોડ કરીએ છીએ, ત્યારે તસ્વીરો અને લોગિન માહિતી AI મેળવી શકે છે. આ જાણકારી વિદેશી કાનૂની એજન્સીઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે, જે દરેક માટે મોટું જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
સલામતી માટે કયા પગલાં લેવા જોઈએ?
સાયબર એક્સપર્ટસ કહે છે કે AI આપણું જીવન સરળ બનાવી શકે છે, પરંતુ તેની સાથે ગંભીર જોખમો પણ હોઈ શકે છે. ડેટા લીક, ઓળખની ચોરી અને સાયબર છેતરપિંડીથી બચવા માટે આપણે પોતે જ સતર્ક રહેવું પડશે. પ્રશ્ન એ નથી કે એઆઈ આપણા માટે કેટલું ફાયદાકારક છે, પરંતુ આપણે તેનો ઉપયોગ કેટલી સમજદારીપૂર્વક કરી રહ્યા છીએ તેના ઉપર આધાર રાખે છે. હવે જ્યારે પણ તમે AI એપ્સ પર તમારો ફોટો અપલોડ કરો, ત્યારે વિચારો કે શું તે તમને જોખમમાં મૂકી શકે છે?
તમારી ઓળખને સુરક્ષિત રાખવા માટે કેટલીક ટીપ્સ
- AI એપ્સ પર તમારા ફોટા અપલોડ કરવાનું ટાળો.
- સોશિયલ મીડિયા પર હાઈ-રિઝોલ્યુશન ફોટા શેર કરશો નહીં.
- ફેસ અનલોકને બદલે મજબૂત પાસવર્ડ અથવા પિનનો ઉપયોગ કરો.
- અજાણી એપને કેમેરા એક્સેસ આપવાનું ટાળો.
