મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષની અસર હવે સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ પર પણ સ્પષ્ટ થઈ રહી છે. કોલસાની અછત અને અન્ય કાર્યકારી પડકારોને કારણે, દક્ષિણ ગુજરાતમાં આશરે 425 કાપડ મિલો હવે અઠવાડિયામાં બે દિવસ બંધ રહેશે. દરમિયાન, LPG કટોકટીના કારણે જામનગરમાં પિત્તળ ઉદ્યોગ ઠપ્પ થઈ ગયો છે.
દક્ષિણ ગુજરાત ટેક્સટાઇલ પ્રોસેસર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ જીતુભાઈ બાખરિયાએ જણાવ્યું હતું કે આજની બેઠકના બે કે ત્રણ મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો છે. દરિયાઈ માર્ગો લગભગ સ્થગિત થઈ ગયા છે – અથવા ફક્ત નામ પૂરતા કાર્યરત છે – તેની સીધી અસર કાચા માલના પુરવઠા પર પડી છે.
બાખરિયાએ ટિપ્પણી કરી, “ઇન્ડોનેશિયાથી કોલસાનો પુરવઠો – જે અત્યાર સુધી સ્થિર હતો – હવે અછતનો સામનો કરવા લાગ્યો છે. તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કે આપણે આપણા હાલના સ્ટોકનો ઉપયોગ સમજદારીપૂર્વક કરીએ અને તેને શક્ય તેટલા લાંબા સમય સુધી ટકાવી રાખીએ.”
એસોસિએશનના પ્રમુખના જણાવ્યા મુજબ, સમગ્ર ફેક્ટરીને બિનકાર્યક્ષમ રીતે અથવા ઓછા ઉત્પાદન સ્તરે ચલાવવાને બદલે, અઠવાડિયામાં બે દિવસ એકમો બંધ રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી ઉર્જા સંસાધનોનું સંરક્ષણ થશે અને ઉત્પાદનમાં વધારો થશે.
જીતુભાઈ બાખરિયાએ વધુમાં સમજાવ્યું કે બધી મિલો પાંડેસરા, સચિન, પલસાણા અને કડોદરા જેવા વિસ્તારોમાં સ્થિત ‘કોમન એફ્લુઅન્ટ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ્સ’ સાથે જોડાયેલી છે. પરિણામે, બધી મિલો એકસાથે બંધ કરવી શક્ય નથી. તેથી, અઠવાડિયાના સાત દિવસ વિવિધ પ્રદેશોમાં ફાળવવામાં આવ્યા છે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે કોઈ એક પ્રદેશ કે એકમને નુકસાન ન થાય અને યોગ્ય સંતુલન જળવાઈ રહે.
મિલ ચલાવવા માટે પાણી, કોલસો, વીજળી, મજૂરો, રંગો અને રસાયણોનો સતત પુરવઠો જરૂરી છે. પ્રોસેસિંગ હાઉસ ત્યારે જ સરળતાથી કામ કરી શકે છે જ્યારે આ બધા સંસાધનો પર્યાપ્ત માત્રામાં ઉપલબ્ધ હોય. બાખરિયાએ જણાવ્યું હતું કે આ બે દિવસનો બંધ તેમને ભવિષ્ય માટે યોજનાઓ ઘડી શકશે. કટોકટીના આ સમયમાં, એ ખૂબ જ જરૂરી છે કે આપણે આપણા ઉદ્યોગ અને આપણા કાર્યબળનું રક્ષણ કરીએ જેથી જ્યારે બજાર આખરે ફરી ઉઠે, ત્યારે આપણે તાત્કાલિક તકનો લાભ લઈ શકીએ અને આપણા ગ્રાહકોને માલ મોકલી શકીએ.
સુરતમાં આશરે 400 થી 425 કાપડ પ્રોસેસિંગ એકમો છે. આ બધા એકમો આખા અઠવાડિયા દરમિયાન રોટેશનલ ધોરણે બે દિવસ બંધ રાખશે. બાખરિયા નોંધે છે કે તેમનો ઉદ્દેશ્ય કોલસા અને અન્ય રસાયણોના હાલના સ્ટોકને વધુ 3 થી 4 અઠવાડિયા સુધી વધારવાનો છે. આમ કરવામાં નિષ્ફળતાના પરિણામે આગામી 10 થી 15 દિવસમાં તમામ કામગીરી સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ શકે છે.
જામનગરમાં કટોકટી વધુ ઘેરી બની
દરમિયાન, જામનગરમાં, પ્રખ્યાત પિત્તળ ઉદ્યોગ LPG ગેસની તીવ્ર અછતનો સામનો કરી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ઉદ્યોગની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ઠપ્પ થઈ ગઈ છે અને ઉત્પાદન સ્તર પર તેની ઊંડી અસર પડી રહી છે. છેલ્લા દસ દિવસથી LPG ગેસના અપૂરતા પુરવઠાને કારણે, બ્રાસ ઉદ્યોગમાં અસંખ્ય મશીનો હાલમાં નિષ્ક્રિય પડી છે.
જામનગરને ‘પિત્તળ શહેર’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અહીં નાનાથી લઈને મોટા પાયે 8,000 થી વધુ એકમો આવેલા છે. આમાંથી, આશરે 2,000 એકમો સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયા છે, જ્યારે ઘણા મોટા ઉદ્યોગોના સંચાલન પર 30 થી 40 ટકા અસર પડી છે. આની સીધી અસર આ ઉદ્યોગમાં કામ કરતા મજૂરો પર પણ પડી છે. LPG ગેસની અછતને કારણે અન્ય રાજ્યોથી આવતા કામદારોને ભોજન રાંધવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ઘણા મજૂરો જામનગર છોડીને પોતપોતાના ગામોમાં પાછા ફરવા લાગ્યા છે.
