દેશની સૌથી મોટી વીમા કંપની LIC એટલે કે લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયાએ બીજા ક્વાર્ટરના પરિણામો રજૂ કર્યા છે. વાર્ષિક ધોરણે કંપનીના કોન્સોલિડેટેડ ચોખ્ખા નફામાં લગભગ 30.7 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો છે. ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં કંપનીનો નફો રૂ. 7,728 કરોડની આસપાસ હતો, જે વધીને રૂ. 10,098 કરોડ થયો છે.
ઉપરાંત, કંપનીની ચોખ્ખી પ્રીમિયમ આવકમાં પણ વધારો થયો છે, તે Q2 માં રૂ. 1,26,930 કરોડ હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં રૂ. 1,20,326 કરોડ હતી, એટલે કે આવકમાં લગભગ 5.5 ટકાનો વધારો નોંધવામાં આવ્યો હતો. જો કે, ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળાની તુલનામાં, બીજા ક્વાર્ટરમાં LICનો નફો લગભગ 8 ટકા ઓછો હતો.
હવે ચાલો જાણીએ કે LICનો બિઝનેસ કેવી રીતે ચાલે છે અને તે કેવી રીતે કમાણી કરે છે.
LIC ની સ્થાપના 1956 માં કરવામાં આવી હતી, જ્યારે સરકારે 245 થી વધુ ખાનગી વીમા કંપનીઓને એક સરકારી વીમા સંસ્થા બનાવવા માટે મર્જ કરી હતી. એલઆઈસીનું મુખ્ય કામ લોકો પાસેથી વીમા પ્રિમીયમ લેવાનું અને તેના બદલામાં વીમા અને રોકાણ પર વળતર આપવાનું છે.
એલઆઈસીનો વ્યવસાય ત્રણ ભાગોમાં વહેંચાયેલો છે…
- જીવન વીમો: આ એલઆઈસીનો મુખ્ય વ્યવસાય છે. લોકો LIC પાસેથી વીમા પોલિસી ખરીદે છે. જેમ કે જીવન વીમો, એન્ડોમેન્ટ પ્લાન, ટર્મ પ્લાન, પેન્શન પ્લાન અને ચાઈલ્ડ પોલિસી. દર મહિને અથવા વાર્ષિક પ્રીમિયમ ચૂકવીને, LIC પૉલિસીની પાકતી મુદત પર અથવા મૃત્યુના કિસ્સામાં વીમાની રકમ આપે છે. LICની સૌથી મોટી આવક આ પ્રીમિયમમાંથી આવે છે.
- રોકાણની આવક: LIC તેની પાસે જમા કરાયેલા ગ્રાહકોના કરોડો નાણાં સરકારી બોન્ડ્સ, શેરબજાર, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ અને કંપનીઓમાં રોકાણ કરે છે. આ રોકાણો પર વ્યાજ, ડિવિડન્ડ અને મૂડી લાભ એ એલઆઈસીની બીજી મોટી આવક છે.
LICનો ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોર્ટફોલિયો 45 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે, આ રકમ LIC દ્વારા રિલાયન્સ, ITC, HDFC બેંક, ઇન્ફોસિસ, TCS અને SBI જેવી દેશની મોટી કંપનીઓમાં રોકાણ કરવામાં આવી છે.
3. લોન અને સેવાની આવક: LIC તેના પોલિસીધારકોને પોલિસી લોન પણ આપે છે. તેના પર મળતું વ્યાજ પણ LIC માટે વધારાની આવક છે. આ સિવાય LIC કેટલીક સેવાઓ અને ફી (જેમ કે એજન્ટ કમિશન અથવા પ્રોસેસિંગ ચાર્જ)માંથી પણ આવક મેળવે છે.
LIC નો નફો કેવી રીતે થાય છે?
LIC દર વર્ષે તેની આવકમાંથી તેના ખર્ચાઓ (કર્મચારીઓના પગાર, દાવાની ચૂકવણી, એજન્ટ કમિશન) બાદ કરે પછી જે બચે છે તે તેનો નફો છે. આ નફો સરકાર (જે LICનો સૌથી મોટો શેરધારક છે) અને પોલિસીધારકો વચ્ચે વહેંચવામાં આવે છે.
દરમિયાન, લોકોના મનમાં વારંવાર આ મૂંઝવણ હોય છે કે જો LIC શેરબજારમાં રોકાણ કરે છે, તો શું તે આપણા વીમાના નાણાંનું રોકાણ કરે છે કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડના નાણાં? ચાલો સમજીએ.
LIC પાસે બે મુખ્ય ભંડોળ છે… પોલિસીધારકોનું ભંડોળ – આ તે નાણાં છે જે ગ્રાહકો તેમની વીમા પોલિસી માટે પ્રીમિયમ તરીકે જમા કરે છે. LIC આ નાણાં સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત નિયમો અનુસાર રોકાણ કરે છે. ભારતીય વીમા નિયમનકારી અને વિકાસ સત્તામંડળ (IRDAI) અનુસાર, LIC એ તેના રોકાણનો ચોક્કસ ભાગ વિવિધ સ્થળોએ રોકાણ કરવાનો હોય છે. નિયમો અનુસાર, 50% થી વધુ સરકારી બોન્ડમાં, 15-20% કોર્પોરેટ બોન્ડમાં, લગભગ 20-25% શેરબજારમાં અને 5-10% ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સામાજિક પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ કરવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે LIC તેના રોકાણના ફક્ત 20-25% શેરબજારમાં રોકાણ કરે છે, જ્યારે બાકીના નાણાં સુરક્ષિત સ્થળોએ રોકાણ કરવામાં આવે છે.
એલઆઈસીની એક અલગ પેટાકંપની છે, એલઆઈસી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, આ કંપની મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યોજનાઓ ચલાવે છે. (જેમ કે એલઆઈસી એમએફ લાર્જ કેપ ફંડ, એલઆઈસી એમએફ ફ્લેક્સી કેપ ફંડ વગેરે). પરંતુ તેના નાણાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારો પાસેથી આવે છે, વીમા પોલિસીધારકો પાસેથી નહીં.
પ્રશ્ન: શું LIC વીમાના પૈસા શેરબજારમાં રોકાણ કરે છે?
જવાબ: હા, લગભગ 20-25% પૈસા શેરબજારમાં રોકાણ કરવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન: શું મ્યુચ્યુઅલ ફંડના પૈસા LIC પાસે જાય છે?
જવાબ: ના, LIC મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એક અલગ એન્ટિટી છે.
પ્રશ્ન: શું સરકાર આ રોકાણનું નિયમન કરે છે?
જવાબ: હા, IRDAI અને નાણા મંત્રાલય તેનું નિરીક્ષણ કરે છે.
