પુણેના ઐતિહાસિક શનિવાર વાડામાં મુસ્લિમ મહિલાઓ નમાજ અદા કરતી હોય તેવા એક વીડિયોએ રાજકીય તોફાન મચાવી દીધું છે. ભાજપના રાજ્યસભા સાંસદ મેધા કુલકર્ણીએ આ વીડિયોને પોતાના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પર શેર કર્યો છે, તેને ઐતિહાસિક વારસાનું અપમાન ગણાવ્યું છે અને વિરોધ પ્રદર્શનની હાકલ કરી છે.
રવિવારે, કુલકર્ણીએ સકલ હિન્દુ સમાજ અને પતિત પાવન સંગઠનના કાર્યકરો સાથે મળીને શનિવાર વાડા સંકુલમાં એક જોરદાર વિરોધ પ્રદર્શનનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાં પ્રાર્થના સ્થળને “શુદ્ધ” કરવા માટે ગૌમૂત્ર અને ગાયનું છાણ છાંટવામાં આવ્યું હતું. પોલીસ અને વિરોધીઓ વચ્ચેના ઘર્ષણથી પરિસ્થિતિ વધુ વણસી ગઈ હતી, જેના કારણે વાતાવરણ તંગ બન્યું હતું. જોકે, પોલીસે પાછળથી પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લીધી હતી.
શનિવારે, પુણેના શનિવાર વાડાના ઉપરના માળેથી એક વીડિયો સામે આવ્યો હતો. વીડિયોમાં, છ થી સાત મુસ્લિમ મહિલાઓ ચટાઈઓ પાથરી પ્રાર્થના કરતી જોવા મળી હતી, જ્યારે બાળકો રમતા હતા અને પ્રવાસીઓ નજીકમાં ફરતા હતા. વીડિયો વાયરલ થતાં જ સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ.
મેધા કુલકર્ણીએ X (અગાઉ ટ્વિટર) પર લખ્યું, “શનિવાર વાડામાં નમાઝની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. હિન્દુ સમાજ જાગી ગયો છે! ચાલો શનિવાર વાડા જઈએ!” તેમણે રવિવારે સાંજે 4 વાગ્યે કસ્બા પોલીસ સ્ટેશનની સામે વિરોધ પ્રદર્શનની જાહેરાત કરી હતી, જ્યાં કુલકર્ણીના વિરોધને કારણે બગીચો બંધ કરવામાં આવ્યો હતો.
ગૌમૂત્રથી શુદ્ધિકરણ
રવિવારે, કુલકર્ણીના નેતૃત્વમાં હિન્દુ સંગઠનોના સેંકડો કાર્યકરો શનિવાર વાડા પહોંચ્યા. તેમણે પ્રાર્થના સ્થળ પર ગૌમૂત્ર છાંટીને અને ભગવાન શિવને પ્રાર્થના કરીને “શુદ્ધિકરણ” કર્યું, “શનિવાર વાડા આપણું છે, તે પેશ્વાઓનું ગૌરવ છે” જેવા નારા લગાવ્યા.
કાર્યકર્તાઓએ શનિવાર વાડાની બહાર હઝરત ખ્વાજા સૈયદ દરગાહ પાસે પણ વિરોધ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ પોલીસે તેમને રોકવા માટે બળપ્રયોગ કર્યો. ઝપાઝપીમાં ઘણા કાર્યકરો ઘાયલ થયા, અને વિસ્તારમાં તણાવ ફેલાઈ ગયો.
પોલીસ નાયબ કમિશનર કૃષ્ણકેશ રાવલેએ જણાવ્યું કે શનિવાર વાડા ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) ના રક્ષણ હેઠળ છે અને વિભાગ સાથે ચર્ચા કર્યા પછી આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. થોડા કલાકોના પ્રયાસો પછી, પોલીસે પરિસ્થિતિને નિયંત્રણમાં લાવી.
શનિવાર વાડા એક ઐતિહાસિક સ્થળ છે
સાંસદ મેધા કુલકર્ણીએ કહ્યું, “શનિવાર વાડા મહારાષ્ટ્રનું ઐતિહાસિક સ્થળ છે. કોઈપણ ધર્મના ધાર્મિક કાર્યક્રમો અહીં યોજવા જોઈએ નહીં.” નમાઝનો વીડિયો જોયા પછી, મેં પુરાતત્વ વિભાગનો સંપર્ક કર્યો.’ તેમણે કહ્યું કે તેમણે તાત્કાલિક આ પ્રવૃત્તિ બંધ કરી દીધી, પરંતુ આવી ઘટનાઓ ફરીથી ન બને તે માટે અમે અવાજ ઉઠાવ્યો.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે શનિવાર વાડા છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ દ્વારા સ્થાપિત હિન્દુ સ્વરાજ્યનું પ્રતીક છે, મસ્જિદ નહીં. ભાજપના નેતાઓ કહે છે કે આ આંદોલન કોઈ ધર્મ વિરુદ્ધ નથી, પરંતુ ઇતિહાસ અને પરંપરાના રક્ષણ માટે છે.
કુલકર્ણીએ શનિવાર વાડાની બહાર એક “ગેરકાયદેસર ધાર્મિક રચના”નો પણ ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે જો નમાજ પઢવાની મંજૂરી હોય, તો હિન્દુઓને મસ્જિદો કે તાજમહેલમાં આરતી કરવાનો અધિકાર હોવો જોઈએ.
એનસીપી (એસપી) એ ભાજપના સાંસદની ટીકા કરી
વિરોધી પક્ષોએ વિરોધ પ્રદર્શનની સખત નિંદા કરી. અજિત પવારની એનસીપીએ કુલકર્ણી સામે એફઆઈઆર દાખલ કરવાની માંગ કરી. એનસીપી નેતા રૂપાલી થોમ્બરેએ કહ્યું, “કુળકર્ણી હિન્દુ-મુસ્લિમ તણાવ પેદા કરી રહ્યા છે. શનિવાર વાડામાં કબર દાયકાઓથી અસ્તિત્વમાં છે; નમાજ પઢવી એ ગુનો નથી. આ વિવાદ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ પહેલા મતદારોને ધ્રુવીકરણ કરવાનું કાવતરું છે.”
દરમિયાન, કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી (આપ) એ પણ આ ઘટનાને સાંપ્રદાયિક સૌહાર્દ માટે ખતરો ગણાવીને નિંદા કરી.
શનિવાર વાડા પુણેમાં સ્થિત પેશ્વાઓનો ગઢ હતો. તે પેશ્વાની સત્તાનું કેન્દ્ર હતું. તે ૧૭૩૨માં બાજીરાવ પહેલા દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે જ સમયે, શનિવારે આ કિલ્લાનો પાયો નાખવાને કારણે, તેનું નામ શનિવાર વાડા રાખવામાં આવ્યું.
