- ધારાવી ગારમેન્ટ એસોસિએશન DRP ને સમગ્ર ગારમેન્ટ ક્ષેત્ર માટે એક જ સંકલિત વાણિજ્યિક જગ્યા પર વિચાર કરવા વિનંતી કરી છે.
- સરકારના નવા પગલાં હેઠળ હવે ધારાવીના ઉપલા માળ માટે પણ વિચારણા કરવામં આવી છે.
મુંબઈ: ભારતનો ૪૪ અબજ ડોલરનો એપેરલ-વસ્ત્ર ઉદ્યોગ ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧૦૦ અબજ ડોલર સુધી વધવાનો અંદાજ છે. દેશ દર વર્ષે લગભગ ૨૨,૦૦૦ મિલિયન વસ્ત્રોનું ઉત્પાદન કરે છે. પરંતુ આ પ્રભાવશાળી આંકડાઓની ચમક ત્યારે ઝાંખી પડી જાય છે જ્યારે કોઈ ધ્યાનમાં લે છે કે ભારતના ૭૦% ગારમેન્ટ ઉત્પાદન એકમો અસંગઠિત બજારોમાંથી કાર્યરત છે અને ધારાવી પણ તેમાં અપવાદ નથી.
ધારાવીમાં લગભગ ૩,૫૦૦ ગારમેન્ટ યુનિટ્સ છે જે મોટા, મધ્યમ અને નાના સેટઅપમાં ૩૦,૦૦૦ થી વધુ કામદારોને રોજગારી આપે છે. આમાંથી લગભગ ૭૦% વ્યવસાયો ભાડાપટ્ટે લીધેલા પરિસરમાંથી ચાલે છે, જેના કારણે ધારાવી પુનર્વિકાસ પ્રોજેક્ટ (DRP) હેઠળ ઉદ્યોગની અપેક્ષાઓ અને પાત્રતા ધોરણો વચ્ચે મેળ ખાતો નથી.
ધારાવીમાં મોટાભાગના ગાર્મેન્ટ વ્યવસાય માલિકોને ઇન-સીટુ રિડેવલપમેન્ટ લાભો માટે અપાત્ર ગણવામાં આવે છે, કારણ કે તેઓ ઉપલા માળના એકમોમાંથી કાર્યરત છે. DRP અને અન્ય SRA ધોરણો અનુસાર, ફક્ત વાસ્તવિક ગ્રાઉન્ડ-ફ્લોર વાણિજ્યિક એકમોને જ પાત્ર ગણવામાં આવે છે. NMDPLના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે, “ટેન્ડરની શરતો હેઠળ, 1 જાન્યુઆરી, 2000 થી અસ્તિત્વમાં રહેલા ગ્રાઉન્ડ-ફ્લોર એકમોને 225 ચોરસ ફૂટ જગ્યા મફતમાં મળવાની હકદાર છે. ટેલિસ્કોપિક રિડક્શન ધોરણે સરકાર દ્વારા મંજૂર બાંધકામ દરે વધારાની જગ્યા પૂરી પાડવામાં આવશે,”
જોકે, રાજ્ય સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં લેવાયેલ પગલું જીવનરેખા પ્રદાન કરી શકે છે. DRP ના CEO SVR શ્રીનિવાસે પુષ્ટિ આપી હતી કે સરકાર દ્વારા મંજૂર કરાયેલ દરખાસ્ત હવે ધારાવીમાં અપાત્ર વાણિજ્યિક એકમોને પણ જાળવી રાખવાની મંજૂરી આપે છે.
“સરકારે ખાતરી કરી છે કે બધા જ વાસ્તવિક રહેવાસીઓને ધારાવીની અંદર કે બહાર ઘરો મળશે અને ઉદ્યોગપતિઓની આજીવિકાનું પણ રક્ષણ કર્યું છે. પુનર્વસન ઇમારતો માટે આરક્ષિત 10% વાણિજ્યિક જગ્યા ભાડાની મંજૂરી આપીને, અયોગ્ય ભાડે લેનારા વ્યવસાયો પણ ધારાવીમાં કાર્યરત રહી શકે છે,” શ્રીનિવાસે જણાવ્યું.
આ સમાવેશી અભિગમનું ઉદ્યોગ દ્વારા સ્વાગત કરવામાં આવ્યું છે, જેમણે પાત્રતા સર્વેક્ષણ દરમિયાન સંપૂર્ણ સહયોગ આપ્યો છે. “ગાર્મેન્ટ યુનિટ માલિકો તરફથી કોઈ વિરોધ થયો નથી. એકમાત્ર ચિંતા એ છે કે તેમના ગુમાસ્તા લાઇસન્સ 2000 પછી જારી કરવામાં આવ્યા હતા અને ઘણા એકમો ઉપરના માળેથી કાર્યરત છે, જેના કારણે તેઓ ટેન્ડર ધોરણો અનુસાર તેઓ તકનીકી રીતે અપાત્ર બને છે,” NMDPL પ્રવક્તાએ સમજાવ્યું.
ધારાવી ગાર્મેન્ટ એસોસિએશનના જનરલ સેક્રેટરી કલીમ અન્સારીએ ધારાવીમાં જ તમામ વાણિજ્યિક એકમો ,જે લાયક હોય કે અન્યથા ને સમાવવાના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું. જોકે, તેમણે અધિકારીઓને સમગ્ર ગાર્મેન્ટ ક્ષેત્ર માટે એક જ સંકલિત વાણિજ્યિક જગ્યા પર વિચાર કરવા વિનંતી કરી છે.
“આ ઉદ્યોગ લગભગ 50 વર્ષ જૂનો છે. હું 1998 થી મારું યુનિટ ચલાવી રહ્યો છું. અમારામાંથી ઘણા લોકો સમય જતાં ઉપરના માળ સુધી વિસ્તરણ કરી રહ્યા છે, જે યોગ્યતાના માપદંડોને પૂર્ણ કરતા નથી. અમે સરકારને એક સમર્પિત ગાર્મેન્ટ હબ સ્થાપવાની વિનંતી કરી રહ્યા છીએ જ્યાં જથ્થાબંધ દુકાનો અને ઉત્પાદન એકમો એક છત નીચે કાર્ય કરી શકે. અમે પુનર્વિકાસને સંપૂર્ણ સમર્થન આપીએ છીએ,” અન્સારીએ કહ્યું.
આ ક્ષેત્રનું ભવિષ્ય સાતત્ય અને નવીનતામાં રહેલું છે ત્યારે તેમણે સવાલ કરતાં જણાવ્યુ કે, “અમારા બાળકો ફેશન ડિઝાઇન, ડિજિટલ પ્રિન્ટિંગ અને અન્ય વિશિષ્ટ કુશળતા પ્રાપ્ત કરી રહ્યા છે. તેઓ આ વ્યવસાયને આગળ લઈ જવા માંગે છે. પરંતુ જો આપણે ધારાવીમાં આપણું સ્થાન ગુમાવી દઈએ તો તેમની આકાંક્ષાઓ કેવી રીતે આકાર લેશે?”
