વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આવતીકાલે, ૫ જૂનના રોજ વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસે દિલ્હીના મહાવીર જયંતી પાર્કમાં વૃક્ષારોપણ કરીને ‘એક વૃક્ષ માતાના નામ ૨૦૨૫’ અભિયાનની શરૂઆત કરશે. આ પ્રસંગે ગુજરાત, દિલ્હી, હરિયાણા અને રાજસ્થાનના મુખ્યમંત્રીઓ પોતપોતાના રાજ્યોમાંથી આ અભિયાનમાં સામેલ થશે. આ સાથે, વડાપ્રધાન અરાવલી ગ્રીન વોલ પરિયોજનાનો પણ શુભારંભ કરશે, જેનો ઉદ્દેશ્ય અરાવલી પર્વતમાળા સાથે લીલોછમ પટ્ટો ઊભો કરીને પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવાનો છે.
‘એક વૃક્ષ માતાના નામ’ની સફળતા: સરકારી સૂત્રો અનુસાર, ‘એક વૃક્ષ માતાના નામ’ અભિયાન વડાપ્રધાન શ્રી મોદીએ ૫ જૂન ૨૦૨૪ના રોજ શરૂ કર્યું હતું, જે એક વ્યાપક જન આંદોલન બની ગયું છે. પર્યાવરણ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, આ અભિયાન હેઠળ અત્યાર સુધીમાં ૧૦૯ કરોડ વૃક્ષો રોપવામાં આવ્યા છે. ૨૦૨૫માં આ અભિયાનને વધુ ગતિ આપવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. આ અભિયાન હેઠળ લોકોને તેમની માતાના નામે વૃક્ષ રોપવા અને તેની સંભાળ રાખવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે, જેનાથી પર્યાવરણ સંરક્ષણ સાથે ભાવનાત્મક જોડાણ પણ સ્થાપિત થાય છે.
અરાવલી ગ્રીન વોલ પરિયોજના: અરાવલી ગ્રીન વોલ પરિયોજના અરાવલી પર્વતમાળાની ૭૦૦ કિલોમીટર લાંબી સીમાને આવરી લેશે, જે ગુજરાત, દિલ્હી, હરિયાણા અને રાજસ્થાનના ૨૯ જિલ્લાઓમાં ફેલાયેલી છે. આ પરિયોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જમીનનું ધોવાણ અને મરુસ્થલીકરણ રોકવું, ક્ષીણ થયેલા પર્યાવરણ તંત્રની પુનઃસ્થાપના કરવી, ભૂગર્ભજળનું પુનભર્ન કરવું અને ટકાઉ જમીન વપરાશની પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવું છે. આ પરિયોજના અંતર્ગત ચાર રાજ્યોના ૨૯ જિલ્લાઓ, ચાર અભયારણ્યો અને ૨૨ વન્યજીવ અભયારણ્યોનો સમાવેશ થાય છે.
ગુજરાતની ભૂમિકા: ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ આ અભિયાનમાં સક્રિયપણે ભાગ લેશે. ગુજરાતના અરાવલી પ્રદેશમાં વૃક્ષારોપણ અને પર્યાવરણ સંરક્ષણના કાર્યોને વેગ આપવા માટે રાજ્ય સરકારે વિશેષ આયોજન કર્યું છે. સ્થાનિક સમાચાર સૂત્રો અનુસાર, ગુજરાતમાં આ અભિયાનને જનભાગીદારી સાથે આગળ વધારવા માટે શાળાઓ, સ્થાનિક સંસ્થાઓ અને યુવાનોને સામેલ કરવામાં આવશે.
સામાજિક માધ્યમો પર પ્રતિસાદ: ડિજિટલ માધ્યમો અને સામાજિક માધ્યમો પર આ અભિયાનની ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. ઘણા લોકોએ આ પહેલને પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું છે. એક સામાજિક માધ્યમ વપરાશકર્તાએ લખ્યું, “આ અભિયાન માત્ર વૃક્ષો રોપવા પૂરતું નથી, પરંતુ આપણને આપણી માતા અને પૃથ્વી માતા સાથે જોડે છે.” આ ઉપરાંત, અરાવલી પરિયોજનાને લઈને પણ પર્યાવરણવિદો અને સ્થાનિક નેતાઓએ સકારાત્મક પ્રતિસાદ આપ્યો છે.
આ અભિયાનને સફળ બનાવવા માટે સરકારે સ્થાનિક સમુદાયો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને બિન-સરકારી સંગઠનોને સામેલ કરવાની યોજના બનાવી છે. પર્યાવરણ મંત્રાલયે લોકોને આ અભિયાનમાં જોડાવા અને વૃક્ષોની સંભાળ રાખવા અપીલ કરી છે. આ બંને પહેલો ભારતના પર્યાવરણ સંરક્ષણના પ્રયાસોને વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત બનાવશે.
