શનિવારે, અમદાવાદથી 100 કિલોમીટર દૂર આવેલા ધોલેરાથી પ્રથમ સાઉન્ડિંગ રોકેટ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. રાજ્યના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયા પણ આ પ્રસંગે હાજર હતા. આ રોકેટ એક સ્ટાર્ટઅપ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. ગુજરાતમાં અવકાશ સંશોધન ક્ષેત્રે આ એક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. ધોલેરા નજીક બાવળિયારીથી રાજ્યના પ્રથમ સાઉન્ડિંગ રોકેટ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ થતાં એક સીમાચિહ્ન સ્થાપિત થયું. ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ પહેલ હેઠળ, આ રોકેટના એરફ્રેમનું ઉત્પાદન અમદાવાદ સ્થિત કંપની ઓમસ્પેસની પ્રયોગશાળામાં કાર્બન ફાઇબર અને અદ્યતન સંયુક્ત સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવ્યું હતું.
સાઉન્ડિંગ રોકેટ બપોરે 1:00 વાગ્યે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું
આ સિંગલ-સ્ટેજ સબ-ઓર્બિટલ સાઉન્ડિંગ રોકેટ 14 માર્ચના રોજ બપોરે 1:૦૦ વાગ્યે ધોલેરા નજીક બાવલિયારી ખાતે સ્થાપિત કામચલાઉ લોન્ચ કોમ્પ્લેક્સથી લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. આ રોકેટ લગભગ 3 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ પહોંચ્યું હતું અને પ્રોપલ્શન, એવિઓનિક્સ અને ઓટોનોમસ રિકવરી સિસ્ટમ સહિત અનેક મુખ્ય સિસ્ટમોનું સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કર્યું હતું. આ લોન્ચિંગ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી રાજ્ય મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાની હાજરીમાં થયું હતું. સાઉન્ડિંગ રોકેટના લોન્ચિંગ માટે ખાસ સ્થળ પર એક કામચલાઉ કંટ્રોલ રૂમ પણ બનાવવામાં આવ્યો હતો. મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ આ ઘટનાનો એક વીડિયો પણ શેર કર્યો છે.
રોકેટ ડેટા એકત્રિત કરશે
કેબિનેટ મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ પ્રક્ષેપણને પ્રત્યક્ષ જોયું અને યુવા વૈજ્ઞાનિકોની ટીમને અભિનંદન આપ્યા. તેમણે આ સિદ્ધિને રાજ્ય સરકારના અવકાશ ટેકનોલોજીમાં આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરવાના વિઝન તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું. આ રોકેટ અમદાવાદ સ્થિત સ્ટાર્ટઅપ ‘ઓમસ્પેસ રોકેટ એન્ડ એક્સપ્લોરેશન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ’ (OSRE) દ્વારા વિકસાવવામાં અને લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. ખાનગી અવકાશ ક્ષેત્રમાં આ ગુજરાત માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. રોકેટમાં હવામાનશાસ્ત્રનો ડેટા એકત્રિત કરવા માટે સક્ષમ એક નાનો પ્રાયોગિક પેલોડ પણ હતો. એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા, ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ અને નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય તરફથી જરૂરી પરવાનગીઓ અને તકનીકી સહાય મેળવ્યા પછી આ પ્રક્ષેપણ સફળતાપૂર્વક હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.
સંશોધનમાં સાઉન્ડિંગ રોકેટ્સ સહાય
સાઉન્ડિંગ રોકેટ એ એક અથવા બે-તબક્કાનું ઘન-પ્રેરક રોકેટ છે જેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો, સંશોધન, હવામાનશાસ્ત્ર અભ્યાસો કરવા અને પૃથ્વીના ઉપરના વાતાવરણમાં (૫૦ થી ૧૫૦૦ કિમી સુધી) નવી અવકાશ તકનીકોનું પરીક્ષણ કરવા માટે થાય છે. આ રોકેટ ઝડપથી વૈજ્ઞાનિક ડેટા એકત્રિત કરવા માટે વિશ્વસનીય અને ખર્ચ-અસરકારક માધ્યમ તરીકે સેવા આપે છે. ભારતીય અવકાશ એજન્સી, ISRO એ ૧૯૬૫ માં સ્વદેશી રીતે વિકસિત સાઉન્ડિંગ રોકેટનું પ્રક્ષેપણ શરૂ કર્યું.
