અદાણી ગ્રુપ અને મહારાષ્ટ્ર સરકાર મુંબઈ, મહારાષ્ટ્રમાં 640 એકરમાં ફેલાયેલી એશિયાની સૌથી મોટી ઝૂંપડપટ્ટી ધારાવીના પુનઃવિકાસ માટે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. અદાણી જૂથે ધારાવી રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ (DRP)માં રૂ. 2000 કરોડનું રોકાણ કર્યું છે. આ સંયુક્ત સાહસનું નેતૃત્વ અદાણી ગ્રુપ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે, જે ધારાવીમાં રહેણાંક અને વ્યાપારી એકમોના નિર્માણ માટે જવાબદાર છે. 5 સપ્ટેમ્બરના રોજ શિક્ષક દિન નિમિત્તે અદાણી ગ્રુપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણીએ એક કાર્યક્રમમાં ધારાવી પ્રોજેક્ટના મહત્વનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. અદાણીએ જણાવ્યું હતું કે, “ધારાવી માત્ર એક પ્રોજેક્ટ નથી, પરંતુ તે ત્યાં રહેતા લોકોના ગૌરવની વાત છે. અદાણી ગ્રુપ આ કામ પૂર્ણ સમર્પણ અને પ્રતિબદ્ધતા સાથે પૂર્ણ કરશે.”
એશિયાની સૌથી મોટી ઝૂંપડપટ્ટી ધારાવીને અંગ્રેજોએ વસાવી હતી. તે બાંદ્રા-કુર્લા કોમ્પ્લેક્સથી થોડે દૂર સ્થિત છે, જે કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટીની દ્રષ્ટિએ દેશનો સૌથી મોંઘો વિસ્તાર છે. 625 એકરમાં ફેલાયેલી આ ઝૂંપડપટ્ટી ન્યૂયોર્કના સેન્ટ્રલ પાર્ક જેટલી છે. અહીં કેટલા લોકો રહે છે તેનો કોઈ ચોક્કસ આંકડો નથી. પરંતુ એક અંદાજ મુજબ 240 હેક્ટરની આ વસાહતમાં 8 લાખ લોકો રહે છે. ધારાવીમાં લગભગ 13 હજાર નાના ઉદ્યોગો પણ છે.
ધારાવીનો રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ શું છે?
ધારાવીના પુનઃવિકાસની યોજના સૌપ્રથમ 1980માં બનાવવામાં આવી હતી. પરંતુ, હજુ સુધી તે ફળ્યું નથી. 2004માં, મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય સરકારે ફરી એકવાર ધારાવીને બહેતર શહેર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે બદલવાની કલ્પના કરી. આ પ્રોજેક્ટમાં ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા લોકો અને વ્યાપારી સંસ્થાઓ ધરાવતા લોકો સહિત 68,000 લોકોને સ્થાનાંતરિત કરવામાં સામેલ હતા. 1 જાન્યુઆરી, 2000 પહેલા અહીં જેમની ઝૂંપડપટ્ટીઓ અસ્તિત્વમાં હતી, તેમને સરકાર દ્વારા 300 ચોરસ ફૂટનું ઘર મફતમાં આપવાનું હતું. યોજના બનાવવામાં આવી હતી પરંતુ તેનો અમલ થયો નથી.
દુબઈ સ્થિત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફર્મને અગાઉ ટેન્ડર મળ્યું હતું
2018માં ભાજપ-શિવસેના સરકારે ધારાવી માટે સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ (SPV)ની રચના કરી હતી. આ અંતર્ગત ધારાવીના રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ માટે નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. વૈશ્વિક ટેન્ડરો બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા. દુબઈ સ્થિત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફર્મ સેકલિંક ટેક્નોલોજીસ કોર્પોરેશને જાન્યુઆરી 2019માં ધારાવીના પુનઃવિકાસ માટે ટેન્ડર જીત્યું હતું. જોકે, રેલવેની જમીન ટ્રાન્સફર ન થવાના કારણે આ ટેન્ડર 2020માં રદ કરવામાં આવ્યું હતું.
અદાણી ગ્રુપને 2022માં પ્રોજેક્ટ મળ્યો
ધારાવીના પુનઃવિકાસ માટે 2022માં ફરીથી ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. અદાણી ગ્રુપ, ડીએલએફ ગ્રુપ અને નમન ગ્રુપે ટેન્ડર ભર્યા હતા. નમન ગ્રુપને ટેન્ડરની શરતો પૂરી ન કરવા બદલ બિડિંગ પહેલાં જ બહાર ફેંકી દેવામાં આવ્યું હતું. અદાણી ગ્રુપે આ ટેન્ડર માટે સૌથી વધુ રૂ. 5,069 કરોડની બોલી લગાવી હતી. જે બાદ ધારાવી રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ અદાણી ગ્રુપને આપવામાં આવ્યો હતો.
ધારાવીમાં પુનર્વિકાસ કેવી રીતે થશે?
અદાણી ગ્રૂપે ધારાવી રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ (DRPPL) આર્કિટેક્ટ હાફીઝ કોન્ટ્રાક્ટર, અમેરિકન ડિઝાઇન ફર્મ સાસાકી અને બ્રિટિશ કન્સલ્ટન્સી ફર્મ બુરો હેપોલ્ડ સાથે ભાગીદારી કરી છે. હાફીઝ કોન્ટ્રાક્ટરને ઘણા સામાજિક હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ બનાવવાનો અનુભવ છે.
ધારાવીના રહેવાસીઓને 350 ચોરસ ફૂટના મકાનો મળશે
આ પ્રોજેક્ટ માટે, મહારાષ્ટ્ર સરકાર અને અદાણી જૂથે એક સંયુક્ત સાહસ ધારાવી રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડની રચના કરી છે. (DRPPL)ની રચના કરવામાં આવી છે. અદાણી ગ્રુપે જાહેરાત કરી છે કે તે ધારાવી ઝૂંપડપટ્ટીને આધુનિક શહેર તરીકે વિકસાવશે. અદાણી ગ્રૂપે પણ ધારાવીના રહેવાસીઓને સ્લમ રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટમાં 300 ચોરસ ફૂટના બદલે 350 ચોરસ ફૂટના ઘરો તમામ સુવિધાઓ સાથે આપવાની જાહેરાત કરી છે. આ ઉપરાંત ધારાવીમાં ચાલી રહેલી વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ માટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાની પણ વાત થઈ છે.
