ઈરાની ક્રાંતિમાં ખામેની સામે લડીને પોતાના જીવનનું બલિદાન આપનારા લોકો કોણ છે?

ઈરાનમાં છેલ્લા ઘણા અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો દિવસેને દિવસે વધુ તીવ્ર બની રહ્યા છે. સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના ઇસ્લામિક શાસનથી કંટાળી ગયેલા ઈરાની લોકો પરિવર્તનની માંગણી સાથે રસ્તાઓ પર ઉતરી રહ્યા છે. ઈરાની શાસન વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવા માટે બળનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે, જેમાં અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 500 લોકો માર્યા ગયા છે.

તેહરાનમાં 23 વર્ષીય યુનિવર્સિટીની વિદ્યાર્થીની રોબિના અમીનિયાન ફેશનમાં કારકિર્દી બનાવવા માટે મિલાન જવાનું સ્વપ્ન જોતી હતી. તેના ઇન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટમાં તેણી ગર્વથી પરંપરાગત કુર્દિશ વસ્ત્રો પહેરેલી દેખાતી હતી.

નોર્વે સ્થિત ઈરાન હ્યુમન રાઇટ્સ NGO (IHRNGO) અનુસાર, રોબિના ગુરુવારે રાજધાનીમાં સરકાર વિરોધી રેલીમાં જોડાવા માટે તેહરાનની શરિયાતી ટેકનિકલ યુનિવર્સિટી છોડીને ગઈ હતી, જ્યાં તે ફેશન ડિઝાઇનનો અભ્યાસ કરી રહી હતી.

પરિવારે કહ્યું, “અમિનિયન પોતાની સ્વતંત્રતા માટે ખૂબ જ લડી.”

તેના કાકા, નેઝર મિનોઈએ સીએનએનને કહ્યું, “તે એક મજબૂત અને હિંમતવાન છોકરી હતી. તમે તેને નિયંત્રિત કરી શકતા ન હતા કે તેના માટે નિર્ણયો લઈ શકતા ન હતા. તેણી જે યોગ્ય માનતી હતી તેના માટે તેણી લડી હતી, અને તેણીએ પોતાની બધી શક્તિથી લડી હતી.”

તેમણે કહ્યું, “તેણીને સ્વતંત્રતાની તરસ હતી, મહિલાઓના અધિકારોની તરસ હતી, પોતાના અધિકારોની તરસ હતી. એકંદરે, તે એક એવી છોકરી હતી જે ખરેખર જીવતી હતી.”

નોર્વે સ્થિત માનવાધિકાર સંગઠન હેંગોના જણાવ્યા અનુસાર, વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન અમીનિયાનની ગોળી મારીને હત્યા કરવામાં આવી હતી. વિરોધ પ્રદર્શનોના જવાબમાં, ઈરાની સરકારે દેશવ્યાપી ઈન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ લાદ્યો છે.

ઈરાનમાં મૃત્યુઆંક સતત વધી રહ્યો છે

ઈરાનમાં હ્યુમન રાઈટ્સ એક્ટિવિસ્ટ્સ (HRA) ના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર સ્કાયલર થોમ્પસનના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા 15 દિવસમાં સરકાર વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન આઠ બાળકો સહિત 490 થી વધુ વિરોધીઓ મૃત્યુ પામ્યા છે.

તેહરાનમાં બે લોકોએ શુક્રવારે સુરક્ષા દળોને રાઈફલ લહેરાવતા જોયા હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેઓએ કહ્યું હતું કે તેઓએ ઘણા લોકો પર ગોળીબાર કર્યો હતો. અન્ય એક પ્રત્યક્ષદર્શીએ જણાવ્યું હતું કે તેઓએ હોસ્પિટલમાં “એકબીજા પર મૃતદેહોના ઢગલા” જોયા હતા.

અમીનિયાના પરિવારે અહેવાલ આપ્યો હતો કે તેના મૃતદેહને ખૂબ જ ખરાબ સ્થિતિમાં રાખવામાં આવ્યો હતો. તેના કાકા, મિનોઈના જણાવ્યા અનુસાર, પરિવાર પશ્ચિમ ઈરાનના કરમાનશાહથી તેહરાન ગયો હતો.

તેના પિતાએ જણાવ્યું હતું કે અમીનિયનનો મૃતદેહ 18 થી 22 વર્ષની વયના ઘણા યુવાનોના મૃતદેહની સાથે મૂકવામાં આવ્યો હતો. “લગભગ દરેકને માથા અને ગરદનમાં ગોળી મારી દેવામાં આવી હતી,” તેના કાકાએ કહ્યું.

અમીનિયાનના મૃત્યુથી પરિવાર ભાંગી પડ્યો.

કાકાના જણાવ્યા મુજબ, શરૂઆતમાં અધિકારીઓએ પુત્રીનો મૃતદેહ સોંપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, પરંતુ જ્યારે પરિવારને આખરે તે મળ્યો, ત્યારે તેમને કોઈપણ ધાર્મિક વિધિ વિના પોતાના હાથે અંતિમ સંસ્કાર કરવાની ફરજ પડી.

તેમણે કહ્યું, “એક પરિવાર તરીકે, અમે ભાંગી પડ્યા છીએ, પરંતુ અમારા માથા ગર્વથી ઊંચા છે કારણ કે અમારી પુત્રી સ્વતંત્રતાના માર્ગ પર, વધુ સારા જીવનના માર્ગ પર શહીદ થઈ હતી જેના માટે તેણી લડી હતી.”

તેમના જીવન માટે જોખમ હોવા છતાં, ઈરાનમાં વિરોધીઓ મોટી સંખ્યામાં રસ્તાઓ પર ઉતરી રહ્યા છે. ઈરાનના ચલણ, ઈરાની રિયાલના પતન અને ભયંકર આર્થિક પરિસ્થિતિને કારણે દેશવ્યાપી અશાંતિ 180 થી વધુ શહેરોમાં ફેલાઈ ગઈ છે.

ઈરાનમાં વિરોધીઓને મૃત્યુના અનેક ભયનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે – જો તેઓ રસ્તાઓ પર હોય તો સુરક્ષા દળોની ગોળીબારથી તેમની હત્યા થઈ શકે છે, અથવા મિલકતને નુકસાન પહોંચાડવા બદલ “મોહરેબેહ”, જેનો અર્થ “ભગવાન સામે યુદ્ધ” જેવા આરોપોનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જે મૃત્યુદંડની સજાપાત્ર હોઈ શકે છે.

સુરક્ષા દળોએ ત્રણ બાળકોના પિતાને ગોળી મારી દીધી.

ગુરુવારે પશ્ચિમ ઈરાનના કરમાનશાહમાં વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ત્રણ બાળકોના પિતા ઈબ્રાહિમ યુસેફીને માથામાં ગોળી મારી દેવામાં આવી હતી. ૪૨ વર્ષીય યુસેફી હોસ્પિટલના કર્મચારી હતા અને તેમના પરિવારમાં બે પુત્રો અને એક પુત્રી છે.

સુરક્ષા કારણોસર નામ ન આપવાની શરતે તેમના પિતરાઈ ભાઈએ જણાવ્યું હતું કે, “ગુરુવારથી, તેઓ તેમના પરિવારથી સંપૂર્ણપણે કપાઈ ગયા છે. ઇરાકના કુર્દિસ્તાન ક્ષેત્રમાં રહેતા અમારા સંબંધીઓ પણ ઈરાનમાં કોઈનો સંપર્ક કરી શકતા નથી કે તેમનો મૃતદેહ પાછો મળ્યો છે કે નહીં. કુર્દિશ બહુમતીવાળા વિસ્તારોમાં અધિકારીઓની કાર્યવાહી દેશના અન્ય ઘણા ભાગો કરતાં ઘણી કડક રહી છે.”

નોર્વે સ્થિત માનવાધિકાર સંગઠન હેંગોના જણાવ્યા અનુસાર, શુક્રવારે એક વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ભૂતપૂર્વ બોડીબિલ્ડિંગ ચેમ્પિયન મેહદી જાટપરવરનું પણ મૃત્યુ થયું હતું.

હેંગોના અહેવાલ મુજબ, ઉત્તરપશ્ચિમ ઈરાનના ગિલાન પ્રાંતના રશ્ત શહેરમાં એક વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન 39 વર્ષીય જાટપરવરનું મોત થયું હતું. ઇન્ટરનેશનલ ફિટનેસ એન્ડ બોડીબિલ્ડિંગ ફેડરેશન અનુસાર, તેઓ બે વખતના વર્લ્ડ ક્લાસિક બોડીબિલ્ડિંગ ચેમ્પિયન હતા. તેમણે સ્પોર્ટ્સ ફિઝિયોલોજીમાં માસ્ટર ડિગ્રી મેળવી હતી અને ગિલાનમાં તેમને અનુભવી કોચ માનવામાં આવતા હતા.

ઈરાનવાયર અનુસાર, જાટપરવારે તેમની છેલ્લી ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટમાં લખ્યું હતું કે, “અમે ફક્ત અમારા અધિકારો ઇચ્છીએ છીએ. 40 વર્ષથી દબાયેલા અવાજો હવે સાંભળવા જોઈએ.” તેમનું ઇન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ હવે કાઢી નાખવામાં આવ્યું છે.

પશ્ચિમ ઈરાનના લોરેસ્તાન પ્રાંતના અજના શહેરમાં 1 જાન્યુઆરીના રોજ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં માર્યા ગયેલા લોકોની ઓળખ પણ જાહેર કરવામાં આવી રહી છે.

એક યુવાન હેરડ્રેસરને પણ ગોળી વાગી હતી.

ઈરાનવાયર અનુસાર, 28 વર્ષીય હેરડ્રેસર અને મોડેલિંગ ઉત્સાહી શાયાન અસદોલ્લાહીની 1 જાન્યુઆરીએ સરકારી દળો દ્વારા હત્યા કરવામાં આવી હતી. તેના ઇન્સ્ટાગ્રામ પર 50,000 થી વધુ ફોલોઅર્સ હતા, જ્યાં તેણે હેરસ્ટાઈલિંગ વીડિયો પોસ્ટ કર્યા હતા.

તે જ દિવસે, 17 વર્ષીય રેઝા મોરાદી અબ્દોલવંદને પણ અજનામાં સુરક્ષા દળો દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે તે કોમામાં ગયો હતો. હોસ્પિટલમાં ઘણા દિવસો રહ્યા બાદ 5 જાન્યુઆરીએ તેનું મૃત્યુ થયું. તે ઓટો બોડી રિપેરની તાલીમ લઈ રહ્યો હતો. ઈરાનવાયર અનુસાર, 28 વર્ષીય અહમદરઝા અમાની વકીલ બનવાની તાલીમ લઈ રહ્યો હતો અને યઝદ બાર એસોસિએશનમાં ઇન્ટર્ન હતો. 1 જાન્યુઆરીના વિરોધ પ્રદર્શનના ચાર દિવસ પછી, સરકારે તેના મૃતદેહને દફનાવ્યો અને બાદમાં તેના પરિવારને તેના સ્થાનની જાણ કરી.