આંતરરાષ્ટ્રિય મહિલા દિવસ દરેક પુરુષ પોતાના ગમતા મહિલા પાત્રો માટે કોઈને કોઈ રીતે સંદેશ પાઠવતા હોય છે, ત્યારે પોતાના લિન્ક્ડિન અકાઉન્ટના માધ્યમથી અદાણી જૂથના ચેરમેન ગૌતમ અદાણીએ પણ પોતાની પત્નિ અને પૌત્રીની સુંદર તસવીર સાથે એક હૈયે હામી ભરાવતી પોસ્ટ શેર કરી હતી. જેમાં તેઓ લખે છે કે….
“મારા અંતરાત્માનાં મહિલા શિલ્પકારો”
હું હંમેશા કામ અને પરિવાર એમ વચ્ચે બે દુનિયા રહ્યો છું. મેં પહેલી દુનિયામાં જે કંઈ બનાવ્યું છે તે બીજી દુનિયામાંથી મળેલી શક્તિને કારણે શક્ય બન્યું છે. આમ, આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ પર, હું મારી યાત્રાને આકાર આપતી મહિલાઓનો આભાર માનવા માંગુ છું.
દુનિયા મને કંઈ શીખવે તે પહેલાં, મારી માતા શાંતાબહેને તે કરી બતાવ્યું. મારો પહેલો વર્ગખંડ શાળા નહોતો. તે મારી માતાનો ખોળો હતો. ત્યાં મેં પહેલી વાર આપણા મહાકાવ્યોની વાર્તાઓ સાંભળી – એવી વાર્તાઓ જે કોઈપણ પાઠ્યપુસ્તક કરતાં ઘણી ઊંડી હતી.
એક વાર્તા મારી સાથે રહી.
રામાયણમાંથી કૌશલ્યાની વાર્તા, એક માતા જેણે પોતાના પુત્ર, ભગવાન રામને પોતાના રાજ્યના અધિકારો છોડીને ચૌદ વર્ષ માટે અયોધ્યા છોડીને દેશનિકાલ જતા જોયા. બાળપણમાં હું તે બલિદાનની ઊંડાઈને સંપૂર્ણપણે સમજી શક્યો ન હતો. હું હજુ સુધી સમજી શક્યો ન હતો કે માતા માટે ત્યાં ઊભા રહેવું અને તેના પુત્રને અનિશ્ચિત ભવિષ્યમાં જતા જોવું એનો અર્થ શું છે.
પરંતુ ઘણા વર્ષો પછી, મેં તે ક્ષણને અલગ રીતે સમજવાનું શરૂ કર્યું. સોળ વર્ષની ઉંમરે, હું મારા ખિસ્સામાં લગભગ કંઈ જ ન હોવાથી અને ફક્ત એક યુવાન માણસની માન્યતા સાથે મુંબઈ જવા નીકળ્યો કે તેણે પોતાનું કંઈક બનાવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
મારી માતાએ મને જવા દીધો.
મેં વર્ષોથી તે ક્ષણ વિશે ઘણી વખત વિચાર્યું છે. એક માતા જેણે પોતાના સૌથી નાના બાળકને જે કંઈ કરી શકે તે બધું આપ્યું હતું, અને પછી તેને અજાણ્યામાં ચાલવા દેવાની હિંમત શોધી. તે ક્ષણમાં, મને ક્યારેક આશ્ચર્ય થાય છે કે શું તેણીને તે વાર્તાઓ યાદ છે જે તેણીએ મને એક વખત કહેલી હતી.
કદાચ દરેક ભારતીય માતા પોતાની અંદર થોડી કૌશલ્યા વહન કરે છે, તેના બાળકને ઘરની સલામતીથી દૂર અને તેના પોતાના ભાગ્યમાં જવા દેવાની શાંત શક્તિ. ઘણા દાયકાઓ પછી, જ્યારે અમે અયોધ્યા મંદિરના ઉદ્ઘાટનના દિવસે અદાણી ઇન્ડોલોજી પહેલ શરૂ કરી, ત્યારે મેં મારી માતાને સાંભળીને બાળપણની તે સાંજ વિશે ફરીથી વિચાર્યું.
તે વાર્તાઓએ બાળકનું મનોરંજન કરવા કરતાં વધુ કર્યું. તેઓએ મારામાં એક માન્યતા રોપી કે જ્યારે તેમના મૂલ્યો યાદ કરવામાં આવે છે અને એક પેઢીથી બીજી પેઢી સુધી પસાર થાય છે ત્યારે સંસ્કૃતિઓ ટકી રહે છે. અને વર્ષોથી હું કંઈક ઊંડાણપૂર્વક માનતો થયો છું.
આપણા દેશમાં સુંદર વાર્તાકારો છે. પરંતુ આપણા મહાકાવ્યોના વાર્તાકાર ભારતીય માતા કરતાં મહાન કોઈ નથી. તે વાર્તાઓ દ્વારા, આપણી માતાઓ શાંતિથી હિંમત, બલિદાન, ફરજ અને શ્રદ્ધા ફેલાવે છે. એવા મૂલ્યો જે જીવનને આકાર આપે છે તે દુનિયા સફળતા માપવાનું શરૂ કરે તે પહેલાં જ.
જો મારી માતાએ મને મારા મૂલ્યો આપ્યા, તો મારી પત્ની પ્રીતિ મારા અંતરાત્માની રક્ષક રહી છે. જ્યારે અમારા લગ્ન થયા, ત્યારે પ્રીતિ એક લાયક દંત ચિકિત્સક હતી જેની આગળ એક આશાસ્પદ કારકિર્દી હતી. છતાં તેણીએ ખૂબ જ અલગ રસ્તો પસંદ કર્યો. તેણીએ પોતાના વ્યવસાય અને ઘણી રીતે પોતાની ઓળખ છોડીને અદાણી ફાઉન્ડેશનના નિર્માણ માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું.
એક નાની પહેલ તરીકે શરૂ થયેલી પહેલ આજે ભારતના 22 રાજ્યોમાં શિક્ષણ, આરોગ્યસંભાળ, ટકાઉ આજીવિકા અને સમુદાય વિકાસમાં 10 મિલિયનથી વધુ લોકોના જીવનને સ્પર્શી ગઈ છે. પરંતુ જે મને સૌથી વધુ પ્રેરણા આપે છે તે સંખ્યાઓ નથી.
દરરોજ સાંજે જ્યારે હું કામ પર લાંબા દિવસ પછી ઘરે પાછો ફરું છું, ત્યારે પ્રીતિ પાસે સામાન્ય રીતે રાહ જોતી વાર્તા હોય છે. એક બાળક વિશેની વાર્તા જેનું ભવિષ્ય બદલાઈ ગયું છે. એક ખેડૂત જે હવે આશા જુએ છે. એક છોકરી જે પોતાના વિશ્વાસ માટે ઉભી રહી. એક એવો પરિવાર જેની પાસે હવે તક છે.
અને જો કોઈ મુશ્કેલ દિવસનો અંત લાવવાનો કોઈ રસ્તો હોય, ભલે હું ગમે તેટલો મોડો પાછો આવું, તો તે આ વાર્તાઓ સાંભળીને છે જે પ્રીતિ મને કહેવાની રાહ જુએ છે. કારણ કે તેઓ મને વધુને વધુ યાદ અપાવે છે કે પ્રગતિ આપણે શું બનાવીએ છીએ તેના દ્વારા નહીં પરંતુ આપણે કોના જીવનમાં સુધારો કરીએ છીએ તેના દ્વારા માપવામાં આવે છે. જાહેર જીવનમાં, લોકો ઘણીવાર નેતાને જુએ છે. તેઓ ભાગ્યે જ એવા જીવનસાથીને જુએ છે જે દિશાસૂચક છે. પ્રીતિ મારા માટે તે દિશાસૂચક રહી છે.
મારા બે પુત્રો છે – કરણ અને જીત. ઘણા વર્ષોથી હું શાંતિથી વિચારતો હતો કે પુત્રી હોવી કેવી મજાની વાત હશે. અને તેથી જ્યારે પરિધિ અને દિવા અમારા પરિવારમાં પ્રવેશ્યા, ત્યારે તેઓ પુત્રવધૂ તરીકે અમારી સાથે જોડાયા નહીં, તેઓ પહેલા દિવસથી જ પુત્રીઓ બની ગયા.
બંનેએ પોતાની પ્રભાવશાળી ઓળખ બનાવી છે. પરિધિ એક અદ્ભુત વકીલ છે – વિચારશીલ, તીક્ષ્ણ અને અસાધારણ વિષયોમાં જોડાવા માટે સક્ષમ. તેની સાથેની વાતચીત હંમેશા ઉત્તેજક હોય છે કારણ કે તે જે પણ ચર્ચા કરે છે તેમાં સ્પષ્ટતા અને જિજ્ઞાસા બંને લાવે છે.
દિવા પોતાને ખૂબ જ અલગ રીતે વ્યક્ત કરે છે. તે મારા જાણતા સૌથી કલ્પનાશીલ ડિઝાઇનરોમાંની એક છે, જે પોતાની દરેક રચનામાં સર્જનાત્મકતા અને કલાત્મકતા લાવે છે. પરંતુ હું જેની સૌથી વધુ પ્રશંસા કરું છું તે છે તેમની ઊંડી કરુણા અને દિવ્યાંગો સાથે કામ કરવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતા, તેમની સર્જનાત્મકતાનો ઉપયોગ તેમના જીવનમાં વાસ્તવિક ફરક લાવવા માટે.
અને તેમની સિદ્ધિઓ ઉપરાંત, તેઓ અમારા પરિવારમાં સમાન મૂલ્યવાન કંઈક લાવ્યા છે – વિચારોની વિવિધતા, નવા દ્રષ્ટિકોણ અને નવી ઉર્જા. અને કરણની પુત્રીઓના આગમન સાથે, અમારા ઘરમાં સંતુલન ચોક્કસપણે બદલાઈ ગયું છે. કારણ કે આજે અમારા નવ સભ્યોના પરિવારમાં, છ હવે મહિલાઓ છે. જેનો સીધો અર્થ એ છે કે અમારા ઘરમાં અમારી પાસે કોઈ વિકલ્પ નથી – દરેક દિવસ મહિલા દિવસ છે.
અને હવે હું મારી આંખના ત્રણ તારા, મારી ત્રણ પૌત્રીઓ પર આવું છું. મારા સાથીદારો જાણે છે કે જ્યારે હું ઓફિસમાં હોઉં છું, ત્યારે તે બધી તીવ્ર ચર્ચાઓ વિશે હોય છે. પરંતુ એક ઇન્ટરર છે જે બધાને ખ્યાલ આવી ગયો છે કે એના માધ્યમથી મારી પૌત્રીઓ એક અદ્રશ્ય દરવાજામાંથી અંદર આવે છે.
તે જ ક્ષણે, મારામાં રહેલો અધ્યક્ષ અદૃશ્ય થઈ જાય છે અને એક દાદા શાંતિથી તેમનું સ્થાન લે છે. તેમનું હાસ્ય કોઈપણ બોર્ડરૂમની ગંભીરતાને ઓગાળી દે છે. તેમની જિજ્ઞાસા મને યાદ અપાવે છે કે બાળકની આંખો દ્વારા દુનિયા કેટલી સુંદર રીતે સરળ દેખાય છે. અને જ્યારે તેમના નાના હાથ મારા હાથ તરફ આગળ વધે છે, ત્યારે મને આગામી પેઢી આપણામાં મૂકેલા અસાધારણ વિશ્વાસની યાદ આવે છે.
એક માણસ પોતાનું જીવન બંદરો, એરપોર્ટ, પાવર પ્લાન્ટ અને વ્યવસાયો બનાવવામાં વિતાવી શકે છે. તે સ્કેલ, મહત્વાકાંક્ષા અને પ્રગતિનો પીછો કરવામાં દાયકાઓ વિતાવી શકે છે. પરંતુ જ્યારે એક પૌત્રી તેના ખોળામાં ચઢી જાય છે અને તેની આંખોમાં સંપૂર્ણ વિશ્વાસ સાથે તેને જુએ છે, ત્યારે બધું સ્પષ્ટ થઈ જાય છે.
આપણે કેમ સર્જન કરીએ છીએ! કારણ કે આપણે જે દુનિયા બનાવી રહ્યા છીએ તે આ દેશમાં ઉછરતા દરેક બાળક માટે લાયક હોવી જોઈએ. તો, આજે, આ મહિલા દિવસે, હું ફક્ત તમારો આભાર માનવા માંગુ છું. મારી માતાનો, જેમણે મને મારા જીવનને આકાર આપનારા મૂલ્યો આપ્યા. પ્રીતિને, જે મારા અંતરાત્મા અને લાખો જીવનને સ્પર્શી ગયેલા મિશન પાછળ શાંત બળ રહી છે.
પરિધિ અને દિવાને, જેમણે અમારા પરિવારમાં શક્તિ, પ્રતિભા અને દ્રષ્ટિકોણ લાવ્યા. અને મારી પૌત્રીઓને, જેઓ મને દરરોજ યાદ અપાવે છે કે ભવિષ્ય આગામી પેઢી માટે લાયક હોવું જોઈએ. અને જો દુનિયા મારી સફરમાંથી કંઈ યાદ રાખે છે, તો હું આશા રાખું છું કે તેઓ આ યાદ રાખશે – જીવનના સૌથી મજબૂત પાયા કોંક્રિટ કે સ્ટીલથી બંધાતા નથી, તે હંમેશા એવા લોકો દ્વારા બંધાય છે જે આપણે કોણ બનીએ છીએ તેને આકાર આપે છે!
બધાને મહિલા દિવસની શુભકામનાઓ!
