કેન્દ્ર સરકારે સોલાર એનર્જી કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (SECI) ના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર આર.પી ગુપ્તાને અચાનક હટાવી દીધા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર અનિલ અંબાણીની માલિકીની રિલાયન્સ પાવર સાથે સંકળાયેલી ગંભીર ગેરરીતિઓનું આ પરિણામ છે. ગુજરાત કેડરના નિવૃત્ત IAS અધિકારી ગુપ્તાને સત્તાવાર આદેશ મુજબ તાત્કાલિક અસરથી ફરજ નિવૃત્ત કરવામાં આવ્યા છે.
જો કે સરકારે જાહેરમાં આ નિર્ણય અંગે કોઈ કારણ આપ્યું નથી, પરંતુ નવી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રાલય (MNRE) ના સૂત્રોએ ખુલાસો કર્યો હતો કે ગુપ્તાના નેતૃત્વ હેઠળ પ્રક્રિયાગત ભૂલોના આરોપોને પગલે આ બરતરફી કરવામાં આવી છે. જેમાં બનાવટી દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરીને મોટા ટેન્ડરમાં રિલાયન્સ પાવરની ભાગીદારીની મંજૂરી આપવાની બાબતનો સમાવેશ થાય છે.
રિલાયન્સ પાવર વિશે શંકાઓ હોવા છતાં કંપનીને શરૂઆતમાં બિડિંગ પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જેના કારણે SECI ની દેખરેખ રાખવા બાબતે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા. ગુપ્તાને હટાવવાની ઘટના એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે SECI આગામી કેટલાક વર્ષો માટે દર વર્ષે 20 GW નવીનીકરણીય ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ટેન્ડર બહાર પાડવાનું લક્ષ્ય રાખી રહ્યું છે.
SBIના ઇનકાર બાદ, SECI ને ટેન્ડર રદ કરવાની અને રિલાયન્સ પાવરને ભવિષ્યની બિડિંગથી પ્રતિબંધિત કરવાની ફરજ પડી હતી. ઊર્જા કરાર મામલે આ એક દુર્લભ અને નિંદાત્મક ઘટના છે. આંતરિક સૂત્રો પ્રમાણે સ્પષ્ટ દસ્તાવેજીકરણની સમસ્યાઓ હોવા છતાં કંપનીની બિડને મંજૂરી આપવામાં ગુપ્તાની સંદેહાસ્પદ ભૂમિકા તેમને દૂર કરવા તરફ દોરી જતી ટિપિંગ પોઈન્ટ હતી.
ગત ઓક્ટોબરમાં, અહેવાલો સપાટી પર આવ્યા હતા કે રિલાયન્સ પાવરે SECI ટેન્ડરમાં સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) ને ગેરંટર તરીકે ટાંકીને બેંક ગેરંટી સબમિટ કરી હતી. જોકે, SBIએ પાછળથી ગેરંટી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને રિલાયન્સ પાવર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા ઇમેઇલ ID ને પણ નકલી ગણાવ્યો હતો.
MNRE ના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે: “નકલી ગેરંટીનો મુદ્દો માત્ર એક ભૂલ નહોતો – તે SECI માં નિયમિત હોવા જોઈએ તેવા ચેક અને બેલેન્સની સંપૂર્ણ નિષ્ફળતા હતી. સરકાર તેને અવગણી શકે તેમ નથી. ખાસ કરીને જ્યારે તેમાં રિલાયન્સ પાવર જેવા ઉચ્ચ-પ્રોફાઇલ ખેલાડીનો સમાવેશ થાય છે.”
જૂન 2023 થી SECI ના વડા રહેલા ગુપ્તાનો કાર્યકાળ વાસ્તવમાં આવતા મહિને સમાપ્ત થવાનો હતો. તાજેતરમાં SECI ને JSW એનર્જી અને અદાણી જેવી કંપનીઓ સાથેના વિવાદો પર પણ ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જેના કારણે બોલી પ્રક્રિયામાં ખંતનો અભાવ હોવાના આરોપો લાગ્યા હતા.
