સુરત, ગુજરાતની ટેક્સટાઈલ મિલો આ દિવસોમાં ગંભીર મજૂર સંકટનો સામનો કરી રહી છે. લગ્નસરાની સિઝનને કારણે બજારમાં તૈયાર વસ્ત્રોની માંગ સતત વધી રહી છે, પરંતુ કામદારોની અછતને કારણે મિલો તેમની પૂર્ણ ક્ષમતા પ્રમાણે કામ કરી શકતી નથી. મિલ માલિકોનું કહેવું છે કે દિવાળી, છઠ પૂજા અને બિહાર ચૂંટણીને કારણે સેંકડો સ્પેશિયલ ટ્રેનો દોડાવવામાં આવી હતી, જેના દ્વારા હજારો કામદારો તેમના વતન જવા રવાના થયા હતા. હવે આ કામદારોનું પરત ફરવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે કારણ કે રેલવે ટિકિટ મેળવવી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે.
30 ટકાથી વધુ મજૂરોની અછત
ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રના કોન્ટ્રાક્ટ કામદારો અને મિલ માલિકોના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં ઉદ્યોગમાં 30 ટકાથી વધુ મજૂરોની અછત છે. શહેરમાં હાજર કામદારો ડબલ શિફ્ટમાં કામ કરે છે. ઘણા લોકો એક 12 કલાકની શિફ્ટ પછી સતત બીજી 12 કલાકની શિફ્ટ પણ કરી રહ્યા છે. મિલ માલિકો કામદારોની પરત ખાતરી કરવા માટે કોન્ટ્રાક્ટરોને વધારાના પૈસા આપી રહ્યા છે જેથી તેઓ તેમને રેલવે અથવા ખાનગી લક્ઝરી બસો દ્વારા પાછા લાવી શકે. સુરતમાં 400 જેટલી ડાઇંગ અને પ્રિન્ટીંગ મિલો છે, જે મુખ્યત્વે પાંડેસરા, સચિન, કડોદરા અને પલાસણા વિસ્તારમાં આવેલી છે. આ મિલોમાં 60 ટકાથી વધુ કામદારો બિહારમાંથી આવે છે, જ્યારે 30 ટકા કામદારો યુપી, ઝારખંડ, ઉત્તરાખંડ અને એમપીના છે. પાવર લૂમ એકમો મુખ્યત્વે ઓડિશા અને યુપીના કામદારો પર આધારિત છે.
40 ટકા મશીનો બંધ
એક ડાઈંગ-પ્રિંટિંગ મિલના માલિકે જણાવ્યું કે આ વખતે દિવાળીની રજાઓ લાંબી થઈ ગઈ છે. મિલો એક અઠવાડિયા પછી ચાલતી હતી, પરંતુ આ વખતે કામદારોની ગેરહાજરીને કારણે કામ શરૂ થઈ શક્યું નથી. ઘણા ઓર્ડર સમયસર પૂરા ન થવાને કારણે અમને ભારે નુકસાન થયું છે. એક ઉદ્યોગપતિએ જણાવ્યું હતું કે 10 દિવસથી વધુ દિવાળીની રજાઓ ઉદ્યોગ માટે નુકસાનકારક છે. લગભગ 40 ટકા મશીનો બંધ પડેલા છે. યુપીના મજૂરોએ પાછા ફરવાનું શરૂ કરી દીધું છે, પરંતુ રેલ્વે ટિકિટની અછતને કારણે તેમની સંખ્યા હજી ઘણી ઓછી છે. ઉદ્યોગને પૂર્ણ ક્ષમતાથી ચાલવા માટે નવેમ્બરના છેલ્લા અઠવાડિયા સુધીનો સમય લાગી શકે છે.
36 કલાક કામ કરવાની જરૂર
મજૂરોને લાવનારા કોન્ટ્રાક્ટરોએ જણાવ્યું કે, સતત કામને કારણે કામદારો થાકી ગયા છે. 36 કલાક કામ કરવું પડે છે. અમે યુપી-બિહાર ગયેલા મજૂરોને રેલવે ટિકિટ મોકલી છે. ચૂંટણી પૂરી થતાં જ કાર્યકરો ધીમે ધીમે પરત ફરવા લાગ્યા છે. દક્ષિણ ગુજરાત ટેક્સટાઇલ પ્રોસેસર્સ એસોસિએશનનું કહેવું છે કે હાલમાં ઉત્પાદન પર 60 ટકા સુધી અસર પડી છે. એક મશીન માટે 8-10 કામદારોની જરૂર પડે છે, પરંતુ હાલમાં માત્ર 4-6 કામદારો જ કામ કરી રહ્યા છે. કામદારોને ઓવરટાઇમ માટે વધારાનો પગાર આપવામાં આવી રહ્યો છે.
