અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની સરહદ પર ફરી તણાવ ભડકી ઉઠ્યો છે. 15 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ, પાકિસ્તાને અફઘાનિસ્તાનના કંદહાર પ્રાંતના સ્પિન બોલ્ડક જિલ્લામાં હવાઈ હુમલો કર્યો, જેમાં અનેક નાગરિકો માર્યા ગયા. તાલિબાને તેને “વિશ્વાસઘાત” ગણાવ્યો કારણ કે આ હુમલો યુદ્ધવિરામની જાહેરાત થાય તે પહેલાં જ થયો હતો. શું તાલિબાન બદલો લેશે?
અફઘાનિસ્તાન-પાકિસ્તાન તણાવના મૂળ: જૂની દુશ્મનાવટ
અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે 2,600 કિમી લાંબી ડ્યુરન્ડ લાઇન સરહદ હંમેશા વિવાદિત રહી છે. પાકિસ્તાનનો આરોપ છે કે અફઘાનિસ્તાન તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) જેવા આતંકવાદી જૂથોને આશ્રય આપે છે, જે પાકિસ્તાન પર હુમલા કરે છે.
બીજી તરફ, તાલિબાનનો આરોપ છે કે પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાનમાં ઘૂસણખોરી કરે છે અને નાગરિકોને નિશાન બનાવે છે. આ તણાવ 2025 માં ચરમસીમાએ પહોંચ્યો હતો. 9 ઓક્ટોબરના રોજ, પાકિસ્તાને અફઘાનિસ્તાનમાં પ્રથમ હવાઈ હુમલો કર્યો, જેમાં તાલિબાનના સ્થળોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા.
ત્યારથી, બંને બાજુથી ગોળીબાર અને હુમલાઓનો દોર ચાલુ છે. કુર્રમ, ચમન અને સ્પિન બોલ્ડક જેવા વિસ્તારોમાં અથડામણો વધી ગઈ છે. આ અઠવાડિયાથી ચાલી રહ્યું છે, જેમાં ડઝનબંધ લોકો માર્યા ગયા છે.
15 ઓક્ટોબરનો હુમલો: સ્પિન બોલ્ડકમાં શું થયું?
15 ઓક્ટોબરના રોજ સવારે 4 વાગ્યે સરહદ પર ભારે ગોળીબાર શરૂ થયો. તાલિબાન પ્રવક્તા ઝબીહુલ્લાહ મુજાહિદના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાની દળોએ પહેલો હુમલો હળવા અને ભારે હથિયારોથી કર્યો હતો. તાલિબાન લડવૈયાઓએ જવાબ આપ્યો, પરંતુ લડાઈ સવારે 8 વાગ્યા સુધી ચાલુ રહી.
ત્યારબાદ પાકિસ્તાની વાયુસેનાએ સ્પિન બોલ્ડક પર બોમ્બમારો કર્યો. વિડિઓ ફૂટેજમાં વિસ્ફોટોનો અવાજ અને કાળા ધુમાડાના ગોટા દેખાય છે. આ હુમલામાં તાલિબાનના લશ્કરી સ્થળોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ નાગરિક વિસ્તારોમાં પણ વિનાશ થયો હતો. પાકિસ્તાનનો દાવો છે કે આ તાલિબાનના હુમલાઓના જવાબમાં હતું.
સ્પિન બોલ્ડક કંદહારનો એક મહત્વપૂર્ણ જિલ્લો છે, જે પાકિસ્તાન સાથેની ચમન સરહદને અડીને છે. અહીં વેપાર અને અવરજવર ભારે છે, તેથી હુમલાથી નાગરિકોને અસર થઈ.
મૃત્યુ અને ઇજાઓ: કેટલું નુકસાન?
તાલિબાનના મતે, અથડામણ અને હવાઈ હુમલામાં 12 નાગરિકો માર્યા ગયા અને 100 થી વધુ ઘાયલ થયા. કેટલાક અહેવાલોમાં મહિલાઓ અને બાળકો સહિત 15-20 લોકો માર્યા ગયા. પાકિસ્તાની સૈનિકો પણ માર્યા ગયા, જેમના મૃતદેહોને હોસ્પિટલોમાં લઈ જવામાં આવ્યા.
વીડિયોમાં નાશ પામેલા ઘરો, ધુમાડો અને ઘાયલ લોકો દેખાય છે. કંદહાર શહેર સુધી વિસ્ફોટોનો અવાજ સંભળાયો. યુએસ એમ્બેસીએ પણ ચેતવણી જારી કરી હતી કે સરહદ પર લડાઈ વધુ તીવ્ર બની છે.
યુદ્ધવિરામની ઘોષણા: પણ ‘છેલ્લી ઘડીનો ભંગ‘?
લડાઈ પછી તરત જ, ૧૫ ઓક્ટોબરના રોજ, સાંજે ૬ વાગ્યે (પાકિસ્તાન સમય મુજબ), બંને દેશોએ ૪૮ કલાકનો કામચલાઉ યુદ્ધવિરામ જાહેર કર્યો. તે ૧૬ ઓક્ટોબરની સાંજ સુધી ચાલવાનો હતો. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે બંને પક્ષો શાંતિ જાળવી રાખશે. જોકે, તાલિબાન તેને ‘ભંગ’ ગણાવી રહ્યું છે. તેમનો દાવો છે કે પાકિસ્તાને તાલિબાનને નબળા પાડવા માટે યુદ્ધવિરામ પહેલા જ હુમલો કર્યો હતો. આ પહેલી વાર નથી – આવા હુમલાઓ પહેલા પણ થયા છે.
તાલિબાનનો પ્રતિભાવ: આગળ શું થશે?
અત્યાર સુધી, તાલિબાન યુદ્ધવિરામનું પાલન કરે છે, પરંતુ મુજાહિદે ચેતવણી આપી છે કે જો પાકિસ્તાન ફરીથી તેમની સાથે દગો કરશે, તો તેઓ જવાબ આપશે. કેટલાક અહેવાલો સૂચવે છે કે તાલિબાને કાબુલ અને કંદહારમાં પાકિસ્તાની સ્થાનો પર હુમલો કરવાની યોજના બનાવી છે. જો કે, બંને દેશો વાટાઘાટો દ્વારા ઉકેલ ઇચ્છે છે. જો યુદ્ધવિરામ તોડવામાં આવે છે, તો સમગ્ર પ્રદેશને અસર થઈ શકે છે – વેપાર ઠપ થઈ જશે અને લાખો લોકો વિસ્થાપિત થઈ શકે છે.
