ઉત્તર ભારતમાં સતત ભારે વરસાદને કારણે પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ છે. નદીઓના પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધી રહ્યું હોવાથી, ભારતે તાવી નદીના વધતા પાણીના સ્તર અંગે પાકિસ્તાનને ચેતવણી જારી કરી છે. બુધવારે નવી દિલ્હીથી જારી કરાયેલા ચેતવણી મુજબ, ઘણા મોટા બંધોમાંથી વધારાનું પાણી છોડવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે પાકિસ્તાનના વિસ્તારોમાં પણ પૂરનું જોખમ છે. ભારતે માનવતાવાદી ધોરણે આ ચેતવણી મોકલી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતે સોમવારે પહેલું એલર્ટ જારી કર્યું હતું. આ પછી, મંગળવાર અને બુધવારે પાકિસ્તાનને પણ નવી ચેતવણીઓ મોકલવામાં આવી હતી. એલર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તાવી નદીમાં પૂર આવવાની “ઉચ્ચ સંભાવના” છે. તાવી નદી હિમાલયમાંથી નીકળે છે, જમ્મુ ક્ષેત્રમાંથી પસાર થાય છે અને પાકિસ્તાનમાં ચિનાબ નદીને મળે છે. સતત વરસાદને કારણે, ઘણા બંધના દરવાજા ખોલવા પડ્યા, જેના કારણે પાણીનું સ્તર વધુ વધ્યું છે.
ભારતે સિંધુ જળ સંધિ પર માનવતા બતાવી
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ૧૯૬૦માં વિશ્વ બેંકની મધ્યસ્થીથી સિંધુ જળ સંધિ પર હસ્તાક્ષર થયા હતા. આ સંધિ હેઠળ, બંને દેશો વચ્ચે જળ સંસાધનો અને નદીઓ સંબંધિત ડેટા શેર કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ વર્ષે ૨૨ એપ્રિલે જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલામાં ૨૬ લોકોના મોત બાદ, ભારતે નિયમિત હાઇડ્રોલોજિકલ ડેટાનું આદાનપ્રદાન બંધ કરી દીધું હતું. તેમ છતાં, ભારતે આ વખતે ચેતવણી મોકલી હતી જેથી પાકિસ્તાનમાં જાનમાલનું નુકસાન અટકાવી શકાય.
પંજાબ અને જમ્મુમાં નદીઓમાં પૂર આવ્યું છે
ઉત્તરીય રાજ્યોમાં ભારે વરસાદને કારણે નદીઓ પૂરમાં છે. પંજાબમાં સતલજ, બિયાસ અને રાવી નદીઓ અને ઘણી નાની મોસમી નાળાઓ તેમના ભયજનક સ્તરથી ઉપર વહી રહી છે. જમ્મુમાં પણ સતત વરસાદને કારણે નદીઓ ઓવરફ્લો થઈ ગઈ છે. પાણીનું સ્તર એટલું વધી ગયું કે વહીવટીતંત્રને મુખ્ય જળાશયોના દરવાજા ખોલવાની ફરજ પડી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે જો પાણી બંધ કરવામાં આવ્યું હોત તો મોટી દુર્ઘટના થવાની શક્યતા વધુ વધી હોત.
માનવતાના ધોરણે ભારતનું પગલું
ભારતે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ ચેતવણી ફક્ત માનવતાવાદી દૃષ્ટિકોણથી પાકિસ્તાનને આપવામાં આવી છે. પૂરની સ્થિતિમાં, સરહદ પાર ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે, તેથી સમયસર ચેતવણી મોકલવી જરૂરી હતી. નિષ્ણાતો કહે છે કે જો આગામી દિવસોમાં વરસાદ ચાલુ રહેશે તો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી શકે છે. ભારતના આ પગલાને સરહદ પાર આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સહયોગનું ઉદાહરણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
