અસીમ મુનીર હુમલાની ધમકી આપી રહ્યો: શું અમેરિકાએ પાકિસ્તાનમાં પરમાણુ શસ્ત્રો રાખ્યા છે?

પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ અસીમ મુનીરે ભારત સામે મોટી પરમાણુ ધમકી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે જો ભવિષ્યમાં પાકિસ્તાનને કોઈ ખતરો આવશે તો તે પોતાના પરમાણુ શસ્ત્રોથી અડધી દુનિયાનો નાશ કરશે, તેનો હુમલો ફક્ત ભારત પૂરતો મર્યાદિત રહેશે નહીં.

શું મુનીર અમેરિકાના જોરે આ દાવો કરી રહ્યા છે? શું અમેરિકાના પરમાણુ શસ્ત્રો પાકિસ્તાનમાં રાખવામાં આવ્યા છે, જેના આધારે મુનીર પરમાણુ હુમલાનો દાવો કરી રહ્યા છે?

આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતો અને સંગઠનોના તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, 2025 માં પાકિસ્તાન પાસે લગભગ 170 પરમાણુ શસ્ત્રો હોવાનો અંદાજ છે. આર્મ્સ કંટ્રોલ એસોસિએશન, સેન્ટર ફોર આર્મ્સ કંટ્રોલ એન્ડ નોન-પ્રોલિફરેશન અને ઇન્ટરનેશનલ કેમ્પેઇન ટુ એબોલિશ ન્યુક્લિયર વેપન્સ (ICAN) જેવા અનેક વિશ્વસનીય સ્ત્રોતો દ્વારા આ આંકડાને સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના અહેવાલમાં 120 શસ્ત્રોનો ઉલ્લેખ હોવા છતાં, મોટાભાગના અંદાજ 170 હોવાનો અંદાજ છે.

વિશ્વમાં પરમાણુ શસ્ત્રોની સંખ્યા (2025 અંદાજ)

રશિયા: ૫,૫૮૦

યુએસએ: ૫,૦૪૪

ચીન: ૫૦૦

ફ્રાન્સ: ૨૯૦

બ્રિટન: ૨૨૫

ભારત: ૧૭૨

પાકિસ્તાન: ૧૭૦

ઇઝરાયલ: ૯૦

ઉત્તર કોરિયા: ૫૦

પાકિસ્તાન પાસે 170 હથિયારો છે, જે ભારતની નજીક છે (170-180). પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે આ સંખ્યા ખૂબ ઓછી છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે જો વર્તમાન ગતિએ વૃદ્ધિ ચાલુ રહેશે તો 2025 સુધીમાં આ સંખ્યા 200 સુધી પહોંચી શકે છે.

અમેરિકા પાસે પાકિસ્તાનમાં પરમાણુ શસ્ત્રો નથી.

અમેરિકા પાસે પાકિસ્તાનમાં કોઈ પરમાણુ શસ્ત્રો નથી. આર્મ્સ કંટ્રોલ એસોસિએશન અનુસાર, અમેરિકા પાસે પાકિસ્તાનમાં તેના પરમાણુ શસ્ત્રો નથી. અમેરિકાએ તેના પરમાણુ શસ્ત્રો કેટલાક યુરોપિયન દેશો (બેલ્જિયમ, જર્મની, ઇટાલી, નેધરલેન્ડ, તુર્કી અને કદાચ અન્ય) માં રાખ્યા છે. આ શસ્ત્રો નાટો કરાર હેઠળ ત્યાં છે. અમેરિકા તેમના પર નિયંત્રણ રાખે છે. જો જરૂર પડે તો, યજમાન દેશની સેના તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

પાકિસ્તાન તેના હથિયારોનો સંગ્રહ કેવી રીતે કરે છે?

પાકિસ્તાન પોતાના પરમાણુ શસ્ત્રો મિસાઇલો કે વાહનોથી દૂર સુરક્ષિત સ્થળોએ અલગથી સંગ્રહિત કરે છે. જ્યારે જરૂર પડે ત્યારે જ તેમને તૈયાર રાખવામાં આવે છે.

અમેરિકા અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધો

અમેરિકા અને પાકિસ્તાન મિત્રો રહ્યા છે, ખાસ કરીને શીત યુદ્ધ અને આતંકવાદ સામેના યુદ્ધ દરમિયાન. પરંતુ પરમાણુ શસ્ત્રો વહેંચવા માટે કોઈ કરાર નથી.

પાકિસ્તાનના પરમાણુ સપના

ભારત સાથેના તણાવ અને ખોટા હાથમાં શસ્ત્રો જવાના ભયને કારણે પાકિસ્તાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ અમેરિકા અને અન્ય દેશો માટે ચિંતાનો વિષય છે.

પાકિસ્તાનના પરમાણુ શસ્ત્રોની શક્તિ

પાકિસ્તાનના શસ્ત્રો અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ (HEU) નો ઉપયોગ કરે છે. 2014 ના અંદાજ મુજબ, તેમની પાસે 2.7-3.5 ટન HEU છે, જે વધુ શસ્ત્રો બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે. શાંતિકાળ દરમિયાન આ શસ્ત્રો તેમના વાહનો (જેમ કે મિસાઇલો) થી અલગથી સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે, જેની વ્યૂહાત્મક આયોજન વિભાગ (SPD) દ્વારા પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.

મુખ્ય મિસાઇલો અને તેમની રેન્જ

શાહીન-૩: ૨૭૫૦ કિમી (સમગ્ર ભારત અને મધ્ય પૂર્વનો વિસ્તાર)

અબાબિલ: ૨૨૦૦ કિમી (MIRV ટેકનોલોજી, હજુ વિકાસ હેઠળ)

નાસર: ૭૦ કિમી (યુદ્ધક્ષેત્ર સુધી)

બાબર-૩: ૪૫૦ કિમી (સબમરીનથી છોડવામાં આવેલ)

ઘૌરી-૨: ૨૦૦૦ કિમીથી વધુ

આ મિસાઇલોની રેન્જ ભારત અને આસપાસના વિસ્તારો સુધી મર્યાદિત છે, સમગ્ર વિશ્વ સુધી નહીં. ૧૯૯૮ના પરમાણુ પરીક્ષણમાં ૧૨-૪૦ કિલોટનની ક્ષમતા જોવા મળી હતી, પરંતુ આજે તેમની શક્તિ વધુ વધારી શકાય છે.

ભારતની સરખામણીમાં સ્થિતિ

ભારત પાસે 170-180 પરમાણુ હથિયારો છે. તેની નીતિ “પહેલા ઉપયોગ નહીં” ની છે, જ્યારે પાકિસ્તાનની નીતિ અસ્પષ્ટ છે. ભારત પાસે અગ્નિ મિસાઈલ (3000-5000 કિમી રેન્જ) છે, જે પાકિસ્તાન કરતા વધુ શક્તિશાળી છે. ભારતે અસીમ મુનીરની ટિપ્પણીને પરમાણુ ખતરો ગણાવીને નકારી કાઢી છે અને પાકિસ્તાનના પરમાણુ કમાન્ડ માળખા પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.