એર ઇન્ડિયા વિમાન દુર્ઘટનાની તપાસ વધુ તીવ્ર બની છે. તપાસકર્તાઓને બીજું બ્લેક બોક્સ મળી આવ્યું છે. આ બ્લેક બોક્સ અકસ્માતનું કારણ જાણવા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. બીજું બ્લેક બોક્સ કોકપીટ વોઇસ રેકોર્ડર (CVR) છે. તે વિમાનના કોકપીટ ભાગમાં મળી આવ્યું છે. CVR કોકપીટમાં થતા તમામ અવાજોને રેકોર્ડ કરે છે. આમાં પાઇલટ્સની વાતચીત, રેડિયોમાંથી આવતા અવાજો, એલાર્મ અને અકસ્માત પહેલાના તમામ અવાજોનો સમાવેશ થાય છે.
ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર (FDR) થોડા દિવસો પહેલા મળી આવ્યું હતું. FDR વિમાનના પાછળના ભાગમાંથી મળી આવ્યું હતું. તપાસકર્તાઓ માટે CVR ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તે દર્શાવે છે કે એર ઇન્ડિયાની અમદાવાદ-લંડન ફ્લાઇટમાં ક્રૂ સભ્યોએ કયા નિર્ણયો લીધા હતા. તે એ પણ કહી શકે છે કે કોઈ માનવ ભૂલ હતી કે કોઈ ટેકનિકલ ખામી હતી. તે અકસ્માત પહેલાની ઘટનાઓના ક્રમને સમજવામાં મદદ કરે છે.
તપાસ ટીમ ઘટના પહેલાની વાતચીત સાંભળશે
એરક્રાફ્ટ એક્સિડેન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (AAIB) ના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે બંને ઉપકરણોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. CVR ફ્લાઇટની છેલ્લી ક્ષણો વિશે માહિતી પ્રદાન કરે તેવી અપેક્ષા છે. આનાથી પાઇલટ્સની વાતચીત અને કોકપીટમાં અવાજો બહાર આવશે. આનાથી તપાસકર્તાઓને અકસ્માતનું કારણ જાણવામાં મદદ મળશે.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના મુખ્ય સચિવ પી.કે. મિશ્રાએ પણ ઘટનાસ્થળની મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે તપાસ અંગે માહિતી લીધી હતી. ત્યારબાદ તેઓ સિવિલ હોસ્પિટલ ગયા હતા. ઘાયલ મુસાફરો અને સ્થાનિક લોકોની ત્યાં સારવાર કરવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે મેઘનગરમાં એર ઇન્ડિયાના વિમાન દુર્ઘટનામાં માર્યા ગયેલા લોકોમાં 241 મુસાફરોનો સમાવેશ થાય છે. આ મુસાફરો વિમાનમાં સવાર હતા. આ ઉપરાંત નજીકના હોસ્ટેલ, મેસ અને રહેણાંક વિસ્તારોમાં હાજર લોકોનું પણ મૃત્યુ થયું છે.
બ્લેક બોક્સ શું છે?
બ્લેક બોક્સમાં બે સાધનો હોય છે: કોકપીટ વોઇસ રેકોર્ડર અને ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર. AI 171 માટે, CVR અને FDR બંને મળી આવ્યા છે. ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (FAA) અનુસાર, મોટા કોમર્શિયલ એરક્રાફ્ટ અને કેટલાક નાના કોમર્શિયલ, કોર્પોરેટ અને ખાનગી વિમાનોમાં બે ‘બ્લેક બોક્સ’ હોવા જોઈએ. આ ફ્લાઇટ વિશેની માહિતી રેકોર્ડ કરે છે. NTSB વેબસાઇટ અનુસાર, બંને રેકોર્ડર પ્લેન ક્રેશનું કારણ નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે.
CVR નું કાર્ય શું છે?
CVR પાઇલટ્સના અવાજો અને કોકપીટના અવાજો રેકોર્ડ કરે છે. આમાં એલાર્મ, એન્જિનના અવાજો અને સ્વીચોનો અવાજ શામેલ છે. તે ફ્લાઇટ દરમિયાન બનેલી ઘટનાઓને જાહેર કરે છે. તે બે પાઇલટ્સ વચ્ચે સ્થિત છે. તે એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ અને ક્રૂ સાથેની વાતચીત પણ રેકોર્ડ કરે છે. CVR સમિતિ ઓડિયોનું વિશ્લેષણ કરે છે. તેઓ ટાઇમસ્ટેમ્પ અને સ્પેક્ટ્રમ સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરીને વિગતવાર ટ્રાન્સક્રિપ્ટ બનાવે છે. તે ફક્ત કડક કાનૂની શરતો હેઠળ જ જાહેર કરવામાં આવે છે. કોકપીટ વાતચીત ખૂબ જ સંવેદનશીલ હોય છે, તેથી ઓડિયો ક્યારેય પ્રકાશિત થતો નથી. રેકોર્ડિંગ અને ટ્રાન્સક્રિપ્ટ બંને ખૂબ જ સુરક્ષિત અને ગુપ્ત રાખવામાં આવે છે.
