નવી દિલ્હીઃ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આજે સંસદમાં મોદી સરકારના ત્રીજા કાર્યકાળનું પ્રથમ સામાન્ય બજેટ રજૂ કર્યું હતું. તે સતત સાતમી વખત બજેટ રજૂ કરી રહ્યા હતા. શરૂઆતથી જ સામાન્ય લોકોથી લઈને વિશેષ વર્ગમાં બજેટને લઈને ઉત્સુકતા હતી. આવો, જાણીએ આ બજેટની મોટી બાબતો શું છે?
નિર્મલા સીતારમણે પોતાનું બજેટ ભાષણ શરૂ કરતાં કહ્યું કે લોકોને અમારી નીતિઓમાં વિશ્વાસ છે. ભારતનું અર્થતંત્ર મજબૂત છે. દેશમાં મોંઘવારી દર નિયંત્રણમાં છે. ભારતમાં મોંઘવારી દર 4 ટકાની આસપાસ છે. વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અત્યારે મુશ્કેલ સમયમાં છે પરંતુ ભારતનું અર્થતંત્ર ચમકી રહ્યું છે.
વાંચો બજેટના મોટા મુદ્દા
– 15 લાખ રૂપિયાથી વધુની આવક પર 30 ટકા ટેક્સ
– જૂના ટેક્સ સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર નહીં
– પગારદાર કર્મચારીઓ માટે નવી ટેક્સ વ્યવસ્થામાં સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન 50 હજારથી વધારીને 75 હજાર કરવામાં આવ્યું.
– નવા ટેક્સ સિસ્ટમમાં 3 લાખ રૂપિયા સુધીની આવક પર કોઈ ટેક્સ નહીં
– સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રોત્સાહન આપવા એન્જલ ટેક્સ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો
– વિદેશી કંપનીઓ પર કોર્પોરેટ ટેક્સ રેટ 40 ટકાથી ઘટાડીને 35 ટકા કરવામાં આવ્યો
– ઈ-કોમર્સ ઓપરેટરો માટે TDSમાં ભારે ડિસ્કાઉન્ટ, TDS 1 ટકાથી ઘટાડીને 0.1 ટકા કરાયો
– સોના અને ચાંદી પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડીને 6 ટકા કરી દેવામાં આવી છે
– આયાતી સોનું સસ્તું
– ચામડા અને જૂતા પર પણ કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડી
– મોબાઈલ ચાર્જર પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો
– છ મહિનામાં આવકવેરા અધિનિયમ 1961ની સમીક્ષા કરવામાં આવશે
– પ્લેટિનમ પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડીને 6.4 ટકા કરવામાં આવી છે
– કેન્સરની ત્રણ દવાઓ પર કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં છૂટ, કેન્સરના સાધનો પણ સસ્તા થયા
– ટેક્સ વિવાદો 6 મહિનામાં ઉકેલવાના પ્રયાસો
– NPS વાત્સલ્ય યોજના શરૂ. માતા-પિતા આ યોજનામાં રોકાણ કરી શકશે
– FDI કાયદો સરળ બનાવવામાં આવશે
– રાજ્યો માટે લોન મર્યાદામાં વધારો
– વિષ્ણુપદ મંદિર અને મહાબોધિ મંદિરને કાશી વિશ્વનાથની તર્જ પર વિકસાવવામાં આવશે.
– ભારતમાં વૈશ્વિક પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઘણી નવી જાહેરાતો
– આસામમાં પૂર વ્યવસ્થાપન અને સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સ
– નાલંદાને પ્રવાસન કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવામાં આવશે
– ઓડિશાના પ્રવાસન સ્થળોને વર્લ્ડ ક્લાસ બનાવવામાં આવશે
– રિસર્ચ નેશનલ રિસર્ચ ફંડ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું
– આર્થિક નીતિનું માળખું બનાવવાની જાહેરાત
– 4 જ્ઞાતિઓના ઉત્થાન પર ભાર. બજેટ રજૂ કરતી વખતે નાણામંત્રી સીતારમણે કહ્યું કે અમારું ધ્યાન ચાર જાતિઓ પર છે: ગરીબ, યુવા, અંત્યોદય અને મહિલાઓ.
– યુવા રોજગાર માટે 2 લાખ કરોડ રૂપિયાની 5 યોજનાઓ રજૂ કરવામાં આવી
– બજેટમાં કૃષિ માટે 1.52 લાખ કરોડ રૂપિયાની જોગવાઈ
– દેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે 10 લાખ રૂપિયા સુધીની લોનની જાહેરાત
– પીએમ આવાસ યોજના હેઠળ શહેરી અને ગ્રામીણ ભારતમાં 3 કરોડ મકાનો
– ગ્રામીણ વિકાસ માટે આ વર્ષે 2.66 કરોડ રૂપિયાની જાહેરાત
– આંધ્રપ્રદેશને 15 હજાર કરોડનું વિશેષ આર્થિક પેકેજ
– મહિલાઓ માટે 3 લાખ કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી
– મુદ્રા લોન લિમિટ 10 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 20 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવી
– પીએમ આવાસ યોજના હેઠળ ત્રણ કરોડ નવા મકાનો
– MSME માટે નાણાકીય પેકેજની જાહેરાત
– કૃષિ અને સંબંધિત ક્ષેત્રો માટે 1.52 લાખ કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી
– 100 મોટા શહેરોમાં સુએજ ટ્રીટમેન્ટ પર કામ કરવામાં આવશે.
– PM સૂર્ય ઘર મફત વીજળી યોજનાનો લાભ એક કરોડ ઘરોને મળશે
– 12 નવા ઔદ્યોગિક હબને મંજૂરી
– ડેટ રિકવરી ટ્રિબ્યુનલ સિસ્ટમ બનાવશે
– બિહારમાં બે નવા એક્સપ્રેસ વે બનાવવામાં આવશે. બોધગયા-વૈશાલી એક્સપ્રેસ વે બનાવવામાં આવશે
– એક કરોડ યુવાનો માટે ઈન્ટર્નશીપ યોજનાની જાહેરાત. ટોચની 500 કંપનીઓએ ઇન્ટર્નશિપ આપવાની રહેશે
બજેટ રજૂ કરતી વખતે નાણામંત્રી સીતારમણે કહ્યું કે અમારો ઉદ્દેશ્ય વિકસિત ભારત માટે રોડમેપ બનાવવાનો છે. કૃષિ ક્ષેત્રે ઉત્પાદન વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. અમારું ધ્યાન રોજગાર અને કૌશલ્ય પર છે. સુધારાવાદી નીતિઓ પર ભાર છે.
નાણામંત્રીએ 9 મુદ્દાની યોજના રજૂ કરી
તેમણે કહ્યું કે વિકસિત ભારત માટે અમારી પ્રથમ પ્રાથમિકતા કૃષિમાં ઉત્પાદકતા છે. બીજી પ્રાથમિકતા રોજગાર અને કૌશલ્ય છે. ત્રીજી પ્રાથમિકતા સમાવિષ્ટ માનવ સંસાધન વિકાસ અને સામાજિક ન્યાય છે, ચોથી પ્રાથમિકતા ઉત્પાદન અને સેવાઓ છે. પાંચમી પ્રાથમિકતા શહેરી વિકાસ છે. છઠ્ઠી પ્રાથમિકતા ઊર્જા સુરક્ષા છે. સાતમી પ્રાથમિકતા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર છે અને આઠમી પ્રાથમિકતા ઈનોવેશન, રિસર્ચ અને ડેવલપમેન્ટ છે અને નવમી પ્રાથમિકતા આગામી પેઢીના સુધારા છે. આ પ્રાથમિકતાઓના આધારે આગામી બજેટ તૈયાર કરવામાં આવશે.
વચગાળાના બજેટમાં શું હતું?
અગાઉ ફેબ્રુઆરીમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રજૂ કરેલું વચગાળાનું બજેટ 47.65 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ હતું. ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે આ ખર્ચ માટે સરકારને ટેક્સ અને અન્ય જગ્યાએથી 30 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની કમાણી થશે. પરંતુ બાકીના ખર્ચ માટે સરકાર ઉધાર લેશે.
મોરારજી દેસાઈએ 10 વખત બજેટ રજૂ કર્યું હતું.
પૂર્વ વડાપ્રધાન મોરારજી દેસાઈ અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધુ 10 વખત બજેટ રજૂ કરી ચૂક્યા છે. મોરારજી દેસાઈ 1962 થી 1969 સુધી નાણામંત્રી હતા. તેમના પછી પી. ચિદમ્બરમે 9 વખત અને પ્રણવ મુખર્જીએ 8 વખત બજેટ રજૂ કર્યું છે. જોકે નિર્મલા સીતારમણ બજેટ રજૂ કરીને મોરારજી દેસાઈનો રેકોર્ડ તોડયો. તે દેશના પહેલા નાણામંત્રી હશે, જે સતત સાતમી વખત બજેટ રજૂ કર્યું છે.
